Pirinç esaslı kaymalı yatakların tribolojik performanslarının deneysel olarak incelenmesi

Çalışmada, hidrodinamik radyal kaymalı yatakların ömrünün maksimizasyonu için etkili olan parametrelerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda; radyal kaymalı yatakların tribolojik performansına yük, hız ve yağlayıcı parametrelerinin etkisi, pirinç malzeme üzerinde yapılan deneysel çalışmalar ile incelenmiştir. Çalışmada test ünitesi şeklinde tasarlanmış bir kaymalı yatak sistemi kullanılmış olup malzeme davranışları parametrik olarak araştırılmıştır. Çıkış parametresi olarak sıcaklık değişimi ve yüzey kalitesi ölçülmüştür. Kaymalı yataklarda bitkisel esaslı yağlayıcı kullanımı ve yatakların tribolojik davranışlarının istatistiksel olarak araştırılması çalışmanın özgün değerini oluşturmaktadır. Deneysel çalışmada 3 farklı güç seviyesi (düşük: 95 N-500 dev/dk, orta: 120 N-1000 dev/dk ve yüksek: 145 N-1500 dev/dk) ve 3 farklı yağlayıcı (bitkisel yağ, bor yağı, sentetik yağ) kullanılmıştır. Deneyler tam faktöriyel deney tasarımına göre modellenmiştir. Yağlayıcı seçiminde endüstriyel kullanım alanı yoğunluğu ve temin edilebilirlik dikkate alınmıştır. Kaymalı yatak malzemesinin aşınma davranışının incelenmesi için deney numunelerinin yüzey pürüzlülükleri, sıcaklık değişim değerleri ve yüzey topoğrafyası görüntüleri incelenmiştir. Çıkış parametreleri için ANOVA testleri yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar incelendiğinde sıcaklık farkı için düşük güç şartlarında (95 N yük ve 500 dev/dk) bitkisel yağ kullanımı en iyi sonuçları vermiştir. Yüzey pürüzlülüğü için düşük güç şartlarında (95N yük ve 500 dev/dk) ve sentetik yağ kullanımında en düşük yüzey pürüzlülüğü değerleri elde edilmiştir.