PISA 2018 matematik okuryazarlığını etkileyen faktörlerin CHAID analizi ve C4.5 algoritması ile incelenmesi

Bu araştırmanın amacı PISA 2018 Türkiye, Peru ve Çin örneklemlerinde öğrencilerin matematik okuryazarlığını en çok etkileyen faktörleri C4.5 Algoritması ve CHAID Analizi kullanarak tespit etmeyi ve aynı veri setinde bu iki algoritmanın performansını karşılaştırmaktır. Belirlenen analizler, veri setlerinden tüm eksik veriler çıkarıldıktan sonra yapılmış ve Türkiye örnekleminden 5959, Peru örnekleminden 2241 ve Çin örnekleminden 12058 öğrenci verisi ile uygulanmıştır. Bağımlı değişken olan matematik okuryazarlığı sürekli verisi, ortalamanın altında ve üstünde olmak üzere kategorik hale getirilmiştir. Bağımsız değişkenler ise benlik algısı, uyum yeteneği, okula aidiyet, aile desteği ve okul ortamı konseptlerine bağlı olarak ele alınan 22 maddedir. Veri seti düzenlendikten sonra, her 3 örneklem için de 2 karar ağacı yöntemi ayrı ayrı uygulanmış ve raporlanmıştır. Analizler sonucunda matematik okuryazarlığını en çok etkileyen faktörler Türkiye örnekleminde benlik algısı ve aile desteği, Peru örnekleminde uyum yeteneği, Çin örnekleminde ise aile desteği ve okul ortamı olarak belirlenmiştir. Analiz sonuçlarına göre, C4.5 ve CHAID algoritmalarının kullanıldığı iki örneklem üzerinde yapılan çalışmalarda farklı sonuçlar elde edilmiştir. Türkiye ve Peru örneklemlerinde, C4.5 algoritmasının hata oranının daha düşük olduğu ve daha doğru sınıflandırma yapabilen düğümler ürettiği gözlemlenmiştir. Bununla birlikte, Çin örnekleminde ise CHAID analizi ile oluşturulan karar ağacının daha doğru sınıflandırma yapabilen düğümler içerdiği tespit edilmiştir. Ancak, tüm ülkeler için C4.5 algoritmasının sınıflandırmada kullanılan seçeneklerin kullanılan ölçek yapısına daha uygun olduğu belirlenmiştir.