Pistacia vera ekstrelerinin antioksidan özellikleri ile bazı kanser hücre hatlarındaki sitotoksik etkilerinin belirlenmesi

Türkiye'nin akdeniz ve güney doğu bölgelerinde yaygın yayılımlı ve ticari olarak yetiştirilen tek tür olan Pistacia vera'nın atık niteliği taşıyan kabuklarının gerek gıda sektöründe koruyucu destek maddesi gerekse sağlık sektöründe anti kanserojen olarak uygulanabilirliğinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Bu amaçla Antep, Siirt, Urfa yörelerinden temin edilen P.vera meyve kabuklarından hazırlanan ekstrelerde fenolik bileşiklerden; flavonol, flavon, flavan-3ol, flavanon ve fenolik asitler HPLC yöntemiyle belirlenmiş olup bu fenolik bileşenler arasında gallik, prokateşuik, 4-hidroksi-benzoik, benzoik asit ve kersetin ön plana çıkmıştır. P.vera Siirt, Urfa ve Antep örnek ekstrelerinin DPPH ve hidroksil radikal sönümleme kapasitelerinin IC50 değerleri sırasıyla 2,08-47,99 ve 4,93-32,83 ppm aralığındadır. Pistacia vera kabuk ekstrelerinin metal şelatlama ve indirgeme gücü potansiyelleri de değerlendirildiğinde IC50 değeri sırasıyla 0,453-16,338 mg/ml ve 148,38-9,41 ppm-Vit-CEq aralığında belirlenmiştir. HeLa, MCF-7, OE-33 ve ACC-201 kanser hücre hatlarına P. vera Antep, Siirt ve Urfa örneklerinin fenolik bileşen ekstrelerinin anti proliferatif etkileri incelendiğinde; en iyi IC50 değeri inkübasyonun 24. saatinde sırasıyla Antep-flavanon, Urfa katı fazın baz hidrolizi sonrası asit hidrolize, Antep Urfa katı fazın baz hidrolizi ve Siirt katı fazın asit hidrolize ekstreleri için 25; 25; 45 ve 28 ppm olarak belirlenmiştir. Sonuçlar P. vera dış kabuğunun fenolik bileşenlerden gallik asit için önemli bir kaynak olduğu; tüm antioksidan özelliklerinin literatür verileriyle kıyaslandığında iyi olarak tanımlanabileceği; kanser hücre hatlarından HeLa, MCF-7 ve ACC-201'nin yanı sıra özellikle literatür verilerine göre dirençli bir kanser hücre hattı olan OE-33'de de etkililiğinin dikkati çektiği belirtilebilir.