Plastiklerin mıcrocrustaceae populasyon yapısı üzerine etkileri

Bu tez çalışmasında, plastiklerin ham maddelerinden olan PVA (Polivinil-Alkol) ve PMA (Polimetakrilik-Asit) polimerlerinin tatlısularda yaşayan, ekosistemde önemli bir halkayı oluşturan birincil tüketici canlılardan Daphnia magna'ya olan etkileri incelenmiştir. Ayrıca, populasyon yapısını belirleyen parametreler incelenerek kontaminasyona bağlı olarak ekosistem dengesinin ne yönde değiştiğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. D. magna bireyleri, farklı konsantrasyonlardaki MP-PVA, MP-PMA çözeltilerine akut ve kronik olarak maruz bırakılmıştır. Kontrol ve konsantrasyon gruplarında bulunan toplam 375 adet D. magna bireyinin morfolojik (boy, en, spin) ölçümleri alınmış, meydana gelen neonat sayıları, ömür uzunlukları kaydedilmiştir. Deney sonunda ise bu verilerle ömür uzunlukları, toplam progeni, net artış hızları ve populasyon büyüklükleri ve LC50 değerleri hesaplanmıştır. Üç tekrarlı olarak yapılan deney sonuçlarında MP-PVA kronik uygulamada LC50 değeri, 24,396 mg/L; akut uygulamada LC50 değeri, 27,773 mg/L MP-PVA olarak kaydedilmiştir. MP-PMA kronik uygulamada LC50 değeri, 14,777 mg/L; akut uygulamada LC50 değeri ise 74,574 mg/L MP-PMA olarak hesaplanmıştır. Kronik ve akut deneylerde ilk günden itibaren bireylerde morfolojik gelişme kaydedilmiş; PVA kronik uygulamada bireylerin spin yapılarında deformasyonlar gözlenmiştir. MP-PMA'nın deneylerinde dişi neonat oluşumu gözlenmişken, MP-PVA'da 5mg/L uygulamasında erkek neonat gözlenmiştir. Akut ve kronik deneyler ele alındığında MP-PMA'ya maruz kalan bireylerde ömür uzunluğu, MP-PVA'ya maruz kalan bireylerden daha fazladır. Aynı zamanda kronik MP-PMA uygulamasında diğer uygulanan mikroplastiğe göre daha fazla neonat oluşmuştur. Bu verilere göre sucul organizma olan D. magna, farklı konsantrasyonlardaki mikroplastik polimerlerine; kısalan ömür uzunluğu, epifidyum oluşumu, embriyo gelişimi tam oluşmadan bırakılan yumurtalar ve morfolojik deformasyonlarla tepki vermişlerdir. Çalışılan MP-PVA, MP-PMA'nın kirletici etkiye sahip olduğu ve besin zincirinde önemli bir basamakta bulunan D. magna populasyon yapısını etkilediği kaydedilmiştir. ANAHTAR KELİMELER: Mikroplastik, PVA, PMA, hayat tablosu, populasyon büyüklüğü, Daphnia magna, akut, kronik