Pleurotus eryngii var. ferulae mantarından lektin saflaştırılması ve bazı biyolojik aktivitelerinin incelenmesi

Bu çalışmada toz haline getirilmiş Pleurotus eryngii var. ferulae mantarından hazırlanan ham ekstresinden % 80 amonyum sülfat ile çöktürme, DEAE-Sefaroz anyon değiştirici ve Sefadeks G-100 jel filtrasyonu kromatografi yöntemleri kullanılarak lektin 18,3 kez saflaştırıldı. Saflaştırılan lektinin spesifik aktivitesi 5 120 HB/mg protein olarak hesaplandı, molekül ağırlığı ise denatürasyon ve indirgeme koşullarında yapılan SDS-PAGE'de 43 kDa olarak belirlendi. Pleurotus eryngii var. ferulae lektinin (PEFL), lipopolisakkarit (LPS) ile uyarılmış RAW 264.7 makrofajlarda, siklooksijenaz-2 (COX-2) ve indüklenen nitrik oksit sentaz (iNOS) gibi enzimlerin, tümör nekroz faktör-α (TNF-α), interlökin-1β (IL-1β), interlökin-6 (IL-6) ve interferon- (INF-) gibi pro-inflamatuar ile interlökin-10 gibi anti-inflamatuar sitokinlerin ve prostaglandin E2 (PGE2) üretimi üzerine olan inhibitör etkisi araştırıldı. PEFL'in, LPS ile uyarılmış PGE2, TNF-α, IL-1β, IL-6 ve INF- üretimi üzerine güçlü bir inhibitor etki gösterdiği sonucuna varıldı. LPS uygulanan hücre grubunda, PGE2, TNF-α, IL-1β, IL-6 ve INF- düzeylerinde kontrole göre istatistiksel olarak anlamlı bir artış saptanırken (p<0,05), LPS+PEFL uygulanan hücre grubunda yalnız LPS uygulanan hücre grubuna göre PGE2 ve sitokin düzeylerinde de anlamlı bir azalma olduğu tespit edildi (p<0,05). Western Blot analiz sonuçlarına göre, kontrol grubunda, iNOS ve COX-2 proteinleri oldukça az düzeyde ifade edildi. iNOS ve COX-2 düzeyleri LPS uygulanan gruplarda anlamlı bir şekilde artmışken (p<0,05), LPS+PEFL uygulanan gruplarda doza bağlı olarak anlamlı bir şekilde azaldığı görüldü (p<0,05). Ayrıca, PEFL uygulaması yapılan LPS grubuna ait hücre süpernatantların IL-10 düzeyinde ise, LPS grubuna oranla, anlamlı bir artış olduğu tespit edildi (p<0,05). Bu çalışmada, PEFL'in anti-inflamatuar etkisinin, iNOS ve COX-2 enzimleri ve sitokin üretimi üzerine olan inhibe edici etkisinden ileri geldiği sonucuna varıldı. Anahtar Kelimeler: Pleurotus eryngii var. ferulae, Mantar, Lektin, Lipopolisakkarit, RAW 264.7 makrofajlar, Sitokinler