Pnömoperitonyum oluşturulan ratlarda intraperitoneal magnezyum sülfat uygulamasının perioperatif inflamatuar yanıt üzerine etkilerinin araştırılması

Laparoskopik cerrahi, daha düşük metabolik-endokrin stres ve dolayısıyla daha az inflamasyon oluşturması ile günümüzde sıklıkla tercih edilen minimal invaziv yöntemdir. Laparoskopik cerrahi tekniğin temeli pnömoperitonyum (Pp) uygulamasına dayanmaktadır. Pp uygulaması ise intraabdominal basınç (İAB) artışının ve hiperkarbinin sebep olduğu sistemik etkileri ile lokal ve sistemik bir inflamatuar yanıt oluşturur. İnflamatuar yanıtın azaltılabilmesi için kullanılabilecek perioperatif farmakolojik uygulamalardan biri de magnezyum sülfat (MgSO4) uygulamasıdır. MgSO4, anestezinin güncel pratiğinde birçok alanda kullanılabilmektedir. Kardiyovasküler ve solunum sistemi üzerindeki koruyucu etkilerinin yanında; sedatif, analjezik, anksiyolitik, antiaritmik, kas gevşetici, organ koruyucu ve antiinflamatuar etkileri mevcuttur. Biz de çalışmamızda, perioperatif farklı dozlarda MgSO4 kullanımının Pp'a bağlı inflamatuar yanıt üzerine etkilerini araştırdık. Çalışmamızda, Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu onayı alındıktan sonra, 36 adet Sprague-Dawley cinsi erkek rat kullanıldı. Hayvanlar, rastgele seçilerek eşit sayıda 4 gruba ayrıldı; Pnömoperitonyum grubu (PG), Kontrol grubu (KG), Magnezyum grubu 1 (MG250), Magnezyum grubu 2 (MG500). PG, MG250 ve MG500 grubunda İAB 12 mmHg seviyesinde tutularak toplamda 60 dakika boyunca Pp oluşturuldu. Pp başında MG250 grubuna 250 mg/kg, MG500 grubuna 500 mg/kg i.p. MgSO4 uygulaması, PG'a aynı miktarda %0,9 salin uygulaması yapıldı. KG'da başka ek herhangi bir işlem uygulanmadan serum ve doku örnekleri alındı. Lokal inflamatuar yanıtın değerlendirilebilmesi için periton örnekleri inflamatuar hücre infiltrasyonu, konjesyon ve hücre ödemi dereceleri için histopatolojik olarak incelendi. Sistemik inflamasyon yanıtının değerlendirilebilmesi için ise, işlem sonrasında ratlardan alınan serum örneklerinden tümör nekroz faktör alfa (TNF-α), interlökin-1 (IL-1), interlökin-10 (IL-10) ve myeloperoksidaz (MPO) ölçümü yapıldı. KG ile PG karşılaştırıldığında, histopatolojik olarak inflamatuar hücre infiltrasyonu, konjesyon ve hücre ödemi dereceleri için PG'de KG'na göre inflamasyon yönünde anlamlı fark olduğu gözlenmiştir. Sistemik belirteçler açısından ise iki grup arasında sadece MPO ölçümleri PG'da KG'na göre anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. TNF-α, IL-1, IL-10 parametreleri için PG ile KG arasında anlamlı fark bulunmamıştır. MG250 grubu incelendiğinde, histopatolojik incelemede PG grubuna göre anlamlı olarak daha düşük inflamatuar hasar gözlenmiş iken, MG500 grubunda histopatolojik incelemede PG'na göre anlamlı fark görülmemiştir. Sistemik veriler incelendiğinde ise MG250 grubunda MPO verileri PG grubuna göre daha düşük bulunmuştur. TNF-α, IL-1, IL-10 parametreleri için PG, KG ve MG250 grubu arasında anlamlı fark saptanmamıştır. Sistemik belirteçlerin MG500 ile PG karşılaştırmasında hiçbir parametre için anlamlı fark bulunmamıştır. Sonuç olarak, perioperatif dönemde MgSO4 uygulamasının, doğru doz aralığında kullanıldığında antiinflamatuar etki gösterebileceğini, ancak MgSO4'un lokal ve sistemik antiinflamatuar etkinliğinin daha iyi anlaşılabilmesi için ileri doz çalışmalarına ihtiyaç olduğunu düşünüyoruz.