Kutup İpek Yolu'nun Çin Halk Cumhuriyeti ekonomik güvenliği üzerindeki etkileri

Ocak 2018'de Çin Halk Cumhuriyeti (bundan sonra "Çin" olarak anılacaktır) Devlet Konseyi Enformasyon Ofisi "Çin'in Arktik Politikası" başlıklı bir resmi rapor yayınladı (Bkz. Ek 1). Raporda kendisini resmi olarak "Arktik Yakını Devlet" olarak ilan eden Çin, Kuzey Kutbu stratejilerini paylaşmaktadır. Rapor, Çin'in Kuşak Yol Projesi kapsamında Asya ile Avrupa arasındaki nakliye süresini ve maliyetini azaltacak olan "Kutup İpek Yolu" konseptini tanıtıyor. Ekonomisi büyük ölçüde uluslararası ticarete dayanan Çin, Kutup İpek Yolu sayesinde hem daha hızlı ve güvenilir, hem de büyük ölçüde Batı'nın kontrolünde olmayan bir uluslararası ticaret yoluna sahip olmayı hedeflemektedir. Kutup İpek Yolu halihazırda kullanılmakta olan Güney Çin Denizi, Malakka Boğazı ve Süveyş Kanalı gibi trafiğin yoğun olduğu ve gerek siyasi açıdan gerekse güvenlik açısından ciddi aksaklıkların olabildiği istikrarsız nakliye yollarına nazaran iyi bir alternatif olarak görülmektedir. Bununla beraber rapora göre Çin, Kutup İpek Yolu'nu sadece uluslararası ticaret yolu olarak kullanmakla kalmayıp, Kuzey Kutbu bölgesinde bilimsel araştırma yapmayı, doğal kaynakları keşfetmeyi ve bölgede kontrol sahibi olmayı amaçladığı da belirtilmektedir. Bu tez, Kutup İpek Yolu'ndan yararlanmanın Çin'in ekonomik güvenliği üzerinde göstereceği etkileri incelemektedir. Daha kısa bir ticaret yolunun elbette ekonomik güvenlik üzerinde olumlu etkileri olacağı beklenir. Öte yandan Çin kutup ülkesi olmayıp Arktik Konseyi üyesi de değildir. Dolayısıla doğal kaynaklarla dolu Kuzey Kutbu'nda keşif yapması bölgede hak sahibi olan Arktik Konseyi üyesi ülkelerde gerilime neden olacaktır. Ayrıca Kutup İpek Yolu'nun aktif olarak kullanılması ile Çin ekonomisin daha hızlı büyüyerek ABD ekonomisini yakalama ve geçme olasılığı da artacaktır. Bu nedenlerle Kutup İpek Yolu Çin'in ekonomik güvenliğini geliştirecek ve düşük maliyetlerle küresel ekonomiye de katkıda bulunacak alternatif bir uluslararası ticaret yolu olabileceği gibi; ABD, Çin ve Rusya gibi süper güçlerin karşı karşıya gelebileceği bir çatışma alanına da dönüşebilecek potansiyele sahiptir. Bu tezde söz konusu olasılıklar Kopenhag Ekolü perspektifinden ele alınarak incelenip Kutup İpek Yolu'nun Çin'in ekonomik güvenliği üzerindeki olası etkileri değerlendirilmektedir. Anahtar Sözcükler: Kutup İpek Yolu, Ekonomik Güvenlik, Kopenhag Ekolü.