Impact of policy changes on gender perspectives: A social media analysis on Türkiye's withdrawal from the İstanbul Convention Through Natural language processing (NLP)

Türkiye, Mayıs 2011'de kadına yönelik şiddetle mücadeleyi ve toplumsal cinsiyet eşitliğini teşvik etmeyi amaçlayan öncü bir uluslararası sözleşme olan İstanbul Sözleşmesi'ni imzalayan ilk ülke olmuştur. Ancak Mart 2021'de, iktidardaki muhafazakâr parti, Türkiye'nin sözleşmeden çekileceğini duyurmuş ve bu karar, toplumda geniş çaplı bir tartışma yaratırken daha derin ideolojik bölünmeleri de gözler önüne sermiştir. Bu çalışma, Türkiye'nin İstanbul Sözleşmesi'nden çekilmesinin ardından toplumsal cinsiyetle ilişkili konulara dair kamuoyundaki duygu yönelimindeki değişimleri incelemektedir. Doğal dil işleme (NLP) teknikleri ve BERT tabanlı derin öğrenme modelleri kullanılarak, 200.000'den fazla kullanıcıya ait 55 milyon Türkçe tweet içeren büyük bir veri kümesi analiz edilmiştir. Kadınların karşılaştığı cinsel taciz, ev içi şiddet ve toplumsal cinsiyete dayalı ayrımcılık gibi sorunlara göre tweetleri etiketlemek amacıyla GPT tabanlı büyük dil modelleri de analiz sürecine entegre edilmiştir. Bu yaklaşım, farklı konuların nasıl çeşitli duygusal tonlar ve ideolojik tepkiler uyandırdığını ortaya koymaktadır. Analiz, güçlü duygusal ve ideolojik ayrımları açığa çıkarmış; eşitlik yanlısı ideolojilerin daha olumsuz, karşıt ideolojilerin ise daha olumlu bir tutum sergileyeceği yönündeki ikili varsayımları sorgulatmıştır. Bunun yerine, özellikle İslamcı kadınlar ve feminist erkekler gibi beklenmedik gruplar, olumsuz duygularda en keskin artışı göstermiştir. Bu durum, kadın meselelerine dair söyleme yeni seslerin entegre olduğunu ve ideolojik kalıpların aşıldığını göstermektedir. Feminist söylem eleştirel çizgisini sürdürmüş, ancak önemli ölçüde sertleşmemiştir; bu da keskin bir artıştan ziyade zaten yüksek olan bir kaygı düzeyinin sürekliliğini göstermektedir. Çalışma ayrıca, Türkiye'de din, siyaset ve toplumsal cinsiyet söylemleri arasındaki karmaşık etkileşimi de ortaya koymaktadır. Muhafazakârlık duygusal olarak istikrarını korurken, İslamcılık en belirgin duygusal dönüşümü yaşamıştır. Bu çalışma, toplumsal cinsiyet ve ideolojinin beklenmedik şekillerde etkileştiği karmaşık bir duygusal manzarayı gözler önüne sererek, kültürel tepki teorisi ve toplumsal cinsiyet eşitliğine dair kamusal söylemin kutuplaşmış bağlamlardaki dinamikleri hakkında derinlemesine bir anlayış sunmaktadır.