Yeniyapan köyü (Akçakent-Kırşehir) florit yataklarında kirlilik parametreleri ve bölgedeki insanlarda idrar analizleri

Yeniyapan Köyü (Akçakent - Kırşehir) florit yataklarında kirlilik parametreleri ve bölgedeki insanlarda idrar analizlerini incelemek için, çalışma alanından bitki, toprak, su ve idrar örnekleri alınarak analiz sonuçları istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Bitki örneklerinde domates - toprak ve kök – toprak arasında %99 ve %95 güvenirlikle yüksek ve çok yüksek pozitif korelasyon gözlenmiştir. Domatesin Cd, Co, Cu, Fe, Mg, Ni ve Pb için; kökün Ag, F, Mg, Mn, Ni, Pb ve Sn için belirtgen (indikatör) bitki olabileceği belirlenmiştir. Ag, Sn ve Sb elementlerinin bazı örnek lokasyonlarında TF değerlerinin >1 olması, bitkinin köklerindeki elementlerin domateslere taşındığını yani transfer olduğunu göstermektedir. BAC değerlerine göre, domates - toprak arasında F ve Sn; kök - toprak arasında F, Sn, Mo, Cd ve Zn; domates - su arasında Cu Cr, Co, Ni, Sb, Mo, Fe ve F; kök - su arasında Mg, Cr, Fe, Co, Ni, Cu, As, Mo ve Sb; idrar - domates arasında Mg, Fe, Mo, Ag, Cd, Pb ve F; idrar - toprak arasında Mo ve F; idrar - içme suyu arasında Cr, Ni, Cu, Mo, As, Fe ve F elementleri bazı lokasyonlarda çok yüksek akümülatör özelliğe sahip olduğu görülmüştür. F cevherleşmesinin bulunduğu alanda yaşayan ve kontrol grubunu oluşturan insanlarda herhangi bir iskelet sistemi anomalisi tespit edilmemiştir. Bazı örnek okasyonlarında Mg, Fe ve Ni element değerlerinin kontrol grubuna göre yüksek olduğu görülmüştür. Mg, Cr, Ni, Cu, Zn, F, Mo, Ag ve Sb elementlerinin EF değerlerinde az zenginleşme, Mo, Ag, Cu, Ag, Sn ve Sb elementlerinde zayıf zenginleşme ve Mo elementinde orta zenginleşme görülmüştür. Cr, Co, Ni ve Cu elementlerinin Igeo değerlerinde orta derecede kirlilik gözlenirken, Fe, Sb, Co, Ni, Cu ve Zn elementlerinde kirlilik yok ya da çok az element kirliliği gözlenmektedir. T1 - T6 arasındaki tüm lokasyonlardan alınan örneklerdeki elementlerin CF değerleri <1 olduğundan az ya da kontaminasyon gözlenmemiştir. Hesaplanan kirlilik yük indeks (PLI) değerleri tüm örnek lokasyonlarında < 1 olduğundan incelenen elementler açısından T1 – T6 lokasyonlarında toprak kirliliği görülmemektedir.