Popüler kültür olgusu kitsch ve tekstil ve moda tasarımı öğrencileri üzerine etkileri

Sanayi Devriminin bir sonucu olan kitlesel üretimin de etkisiyle, sanattaki yavaş üretim ve biriciklik fikri yavaş yavaş gücünü yitirmiş ve popüler olanın metalaşması bunların yerini almaya başlamıştır. Kitsch nesnenin çıkışı bu metalaşma süreciyle paralellik göstermektedir. Kökenini Almanca'dan alan 'kitsch' kavramının, sanatsal bir bağlamda ilk kez 1870'li yıllarda Münih'teki bazı ressam ve sanat tacirlerinin siparişlerini tanımlamada kullanıldığı gözlenmiştir. Popüler kültürün sanat olgularından birisi olan Kitsch, melez bir tasarım anlayışına sahiptir denebilir. Çoğu zaman çok renkli ve süslü, bazı durumlarda baştan savma ve rastgele üretilmiş hissi uyandıran ama hemen ilk bakışta dikkat çeken, dini sembolleri bazen esprili, bazen ciddiyetsiz bir üslupla tasarıma dahil eden, estetik açıdan eleştirilir olsa dahi ilgi ve merak uyandıran, herkes tarafından sanat olarak kabul görmeyen ama sanattan beslenen bir olgudur. Sanatın hemen hemen tüm kollarında, özetle başta plastik sanatlar olmak üzere heykel, seramik, resim, grafik tasarım, fotoğraf, mimari, dekorasyon ve moda tasarımı gibi alanlarda kitsch ile karşılaşmak mümkündür. Bu olgunun, günümüz moda anlayışında ve hatta ileri gelen lüks moda markalarının haute couture tasarımlardaki yansımaları bile mevcuttur. Bu çalışma, tekstil ve moda tasarımı lisans öğrencileri arasında, başta moda tasarımı alanında olmak üzere, genel bağlamda diğer sanat kollarında kitsch etkilerinin varlığına dair bir farkındalığın olup olmadığını ve bunun boyutunu ortaya koymaya çalışmaktadır. Bu tür olgusal bir farkındalığın, ilgili bireylerin tasarım anlayışlarındaki eğilim ve etkileri saptamalarına yardımcı olacağı ve böylece daha bilinçli ve kontrollü analiz ve üretimlere katkıda bulunacağı düşünülmektedir. Ayrıca araştırmada, başta tekstil ve moda tasarımı bölümleri olmak üzere, Güzel Sanatlar Fakülteleri bünyelerindeki tasarım eğitimi programları ve öğrencileri için Türkçe kaynak oluşturulması da planlanmıştır. Çalışmada, literatür taramasının sonucunda elde edinilen bilgi ve analizler ışığında, Güzel Sanatlar Fakültesi Tekstil ve Moda Tasarımı bölümlerinde eğitim gören öğrencilere, betimsel tarama tekniği olan online bir anket uygulanmıştır. Anket verilerine dayanarak, kitsch olgusunun günümüz sanat ve moda tasarımındaki etkileri hakkındaki farkındalıkların varlık ve boyutu genel olarak tahlil edilmiştir. Değişen estetik anlayışla birlikte kitsch tanımı yeni anlamlar kazanırken, araştırmamızda sanatsal bir ifade olarak ele alınan kitsch kavramının farkındalığına dair bu çalışmanın, eserlere yüklenen bu tür değerleri tanıma hususunda, ulaştığı bulgular ve uyguladığı yöntem bağlamında da katkı sağlayabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Sanat, Kitsch (kiç), Tekstil, Moda Tasarımı, Popüler Sanat