Political, cultural and philosophical criticism of the critical stance in popular/postmodern literary magazines: The case of ot, kafa, bavul magazines

Edebiyat dergiciliği alanında son on yılda yeni bir dönemin başladığını söylemek mümkündür. Popüler kültürün kitlesel tüketim için üretilmiş ürünlerinden biri olan bu yeni formattaki dergiler; kapak tasarımlarında sol figürleri, içeriğinde sol değerleri kullanmakta ve kendilerini "sol" olarak tanımlamaktadır/tanıtmaktadır. Hedef kitlesi ağırlıklı olarak gençlerden oluşan bu dergilerde; gençlik alt kültürünün muhalif dili ve Gezi direnişi sonrası yükselen ironik, alaycı, mizahi dil öne çıkmaktadır. Bu nedenle gerek akademik çalışmalarda gerek kültürel alanda dergilerin alternatif bir sembolik mücadele alanı olduğu yaklaşımı yaygındır. Bir diğer yaklaşımda dergilerin kültür endüstrisinin birer ürünü olması ve edebiyatı/sanatı metalaştırması yönüne dikkat çekilir. Bu çalışmada ise popüler/postmodern edebiyat dergileri olarak adlandırılması uygun görülen dergilerin ortaya koydukları eleştirel duruşun egemen ideolojiyi yeniden ürettiği iddia edilmektedir. Dergilerdeki mevcut eleştirel duruşun felsefi çerçevesini idealizmin, kültürel çerçevesini postmodernizmin, teorik çerçevesini ise postMarksizmin oluşturduğu örnekleriyle ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu çerçevelerin herhangi birinin ya da üçünün bir aradalığının varlığı egemen ideolojinin yeniden üretimini imlemektedir. Çalışmada bu çerçevelerden yola çıkarak felsefenin, kültürün ve toplumsal koşulların birbiri ile ilişkisine dikkat çekilmek istenmiştir. Akademik çalışmalarda ve kültürel alanda "eleştirel" olarak sunulan şeylerin "egemen" olanla kesişmesi ve hatta ona hizmet etmesi yaygın görülen bir olgudur. Bu sayede "egemen" olan "eleştirel" olanı da bağlamından kopararak kendi çıkarlarına uygun bir "eleştirellik" üretmektedir. Marksist yaklaşımı ve onun yöntemi olan diyalektiği kullanan bu çalışmada, eleştiri kavramından yola çıkarak popüler/postmodern edebiyat dergilerinden Ot, Kafa ve Bavul dergileri incelenmiştir. Bütüncül bir yaklaşıma olanak sağlayan diyalektik yöntemin, akademik çalışmalarda nasıl uygulanabileceğine dair bir örnek teşkil etmesi açısından da çalışmanın alana katkı sağlayacağı düşünülmektedir.