Postmenopozal osteoporozda egzersiz eğitiminin etkisi

Amaç: Postmenopozal osteoporozlu hastalarda kuvvetlendirme ile denge ve koordinasyon egzersizlerinin kas kuvveti, statik ve dinamik denge fonksiyonları ve yaşam kalitesine etkisini değerlendirmek amacıyla planlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya yaşları 47-69 yıl arasında değişen , 30 postmenopozal osteoporozlu hasta alındı. Olgular rastgele 2 gruba ayrılarak 1. gruba kuvvetlendirme ile denge ve koordinasyon egzersizleri (Grup 1), 2. gruba sadece kuvvetlendirme egzersizleri (Grup 2) verildi. Egzersiz programı haftada 3 gün ve 8 hafta olarak düzenlendi. Çalışmaya dahil olan hastalar egzersiz programına alınmadan ve 8. hafta sonunda değerlendirildi. Denge ölçümü için SportKAT kullanıldı. Her hastaya iki statik ve bir dinamik test uygulandı. Hastaların sırt ekstansör kasları ve diz fleksör ve ekstansör kas güçleri ölçümü Cybex Norm İzokinetik Dinamometre ile yapıldı. Hastaların yaşam kalitesini ölçmek üzere 5 alt ölçekten oluşan 41 soruluk Quality Of Life Quetionnarie Of The Europen Foundation For Osteoporosis (QUALEFFO) ölçeği kullanıldı. Bulgular: I.Grubun (kuvvetlendirme ile denge ve koordinasyon egzersizleri) ve II. Grubun (kuvvetlendirme egzersizleri) tedavi öncesi ve 8 haftalık tedavi programı sonrasında sırt ekstansör kaslarının gücü değerlendirmeleri karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı artışlar elde edildi (p<0.05), her iki gruptada (I.Grup 180º/ sn açısal hızda diz ekstansiyon kas gücü ölçümü dışında) tüm kas gücü ölçümlerinde istatistiksel olarak anlamlı artışlar elde edildi (p<0.05), kuvvetlendirme egzersizleri ile birlikte denge egzersizleri verilen I. Grupta statik denge parametreleriyle birlikte dinamik denge değerlendirmelerinde de istatistiksel olarak anlamlı düzelme elde edildi (p<0.05), sadece kuvvetlendirme egzersizleri verilen II.Grupta dinamik denge değerlendirmesinde istatistiksel olarak anlamlı düzelme elde edilmedi (p>0.05). Her iki grupta yaşam kalitesi değerlendirmesinde fiziksel fonksiyon,zihinsel fonksiyon, QUALEFFO toplam skor değerlendirmelerinde istatistiksel olarak anlamlı düzelme elde edildi (p<0.05), ancak II. Grupta I.Gruptan farklı olarak ağrı, sosyal fonksiyon, genel sağlık skorlarında ise istatistiksel olarak anlamlı düzelme elde edilmedi (p>0.05), Çalışmamızda I. Grubun ağrı (Vizüel Analog Skala, VAS, 0-10, istirahat, düz yolda yürüme, merdiven inip çıkma) değerlendirmelerinde istatistiksel olarak anlamlı azalma elde edildi (p<0.05), II. Grupta istirahattaki ağrı değerlendirmesinde ise istatistiksel olarak anlamlı azalma elde edilmedi (p>0.05) . Tartışma ve Sonuç: Çalışmamızda postmenopozal osteoporozlu hastalarımızda denge ve koordinasyon egzersizleri eklediğimiz I. Grupta, sadece kuvvetlendirme egzersizleri yapan II. Grup ile karşılaştırdığımızda dinamik denge değerlendirmesinde, QUALEFFO yaşam kalitesi (ağrı, fiziksel fonksiyon, sosyal fonksiyon, genel sağlık ve zihinsel fonksiyon,toplam skor) değerlendirmelerinde ve ağrı değerlendirmelerinde istatistiksel olarak anlamlı düzelmeler elde edildi(p<0.05). Sonuç olarak çalışmada postmenopozal osteoporozlu hastalarda kuvvetlendirme egzersizlerine ek olarak verilen denge ve koordinasyon egzersizlerinin sadece kuvvetlendirme egzersizleri ile karşılaştırıldığında denge fonksiyonları(dinamik denge) , yaşam kalitesi ve ağrı değerlendirmelerinde daha iyi sonuçlar oluşturduğunu ve bu sonuçların istatistiksel olarak anlamlı olduğu görüldü. Postmenopozal osteoporozlu hastalarda uygun egzersiz programları ile kas kuvveti, statik ve dinamik denge fonksiyonları ve yaşam kalitesinin geliştirilebilir olduğu sonucuna varıldı.