Potasyum feldispattan potasyum klorür üretiminde mekanik aktivasyonun etkilerinin incelenmesi

Bu tezde, potasyum klorür üretimi için potasyum feldispat cevherinin kalsiyum klorür ile kavrulması sürecinin aşırı öğütme yoluyla mekanik olarak aktifleştirilmesi araştırılmıştır. %10,89 K2O tenörüne sahip cevher gezegensel hareketli bilyeli değirmenle 1 saat süresinde öğütülmüş ve kalsiyum klorür (CaCl2) ile karıştırılıp 500°-1000°C aralığında çeşitli sürelerde kavrulmuşlardır. Kavruklar suyla liç edilerek kavurma sırasında oluşan potasyum klorür çözeltiye alınmıştır. Aşırı öğütülmüş cevher, kavruklar, su liçiyle elde edilen tuzlu çözelti ve liç artıkları çeşitli fiziksel (XRD, SEM, BET) ve kimyasal (FAAS, ICP-ES) analiz yöntemleri kullanılarak tanımlanmıştır. Elde edilen bulgulara göre, öğütme yapılmadan CaCl2 ile kavrulmuş cevherin su ile liç edilmesi sonucunda potasyum kazanımı 500°C'de %4,48 ve 850°C'de %95,66 olmuş; bu sıcaklıktan sonra potasyum klorürün buharlaşması nedeniyle kazanım değeri düşmüştür. Öte yandan, farklı sürelerde aşırı öğütme sonucunda minerallerin amorflaşması sonucu aktifleşmiş cevherin CaCl2 ile kavrulmasıyla elde edilen kavrukların liçiyle potasyum kazanımı öğütülmemiş cevherden her sıcaklıkta elde edilenlere göre daha yüksek olmuştur: 120 dk öğütülmüş cevher dikkate alındığında potasyum kazanımı 500°C'de kavurmayla %34,90 iken 750°C'de %93,74'e yükselmiştir. Anahtar Kelimeler: KCl, K-Feldispat, Klorürleme kavurması, Liçing, Mekanik aktivasyon