Pozantı-Kamışlı Vadisinde yetiştirilen ülkemiz önemli elma çeşitlerinin derim zamanlarının saptanması ve soğuk depolarda muhafazası

166 7. ÖZET 1993 ve 1994 yıllarında yürütülen bu çalışmada Pozantı-Kamışlı Vadisinde yaygın olarak yetiştiriciliği yapılan ve ülkemiz ekonomisi açısından büyük öneme sahip standart elma çeşitlerimizden Golden Delicious, Stark Spur Golden Delicious, Granny Smith, Starking Delicious ve Starkrimson elmalarında en uygun derim zamanı saptanarak, muhafaza sürelerini uzatmak ve depolanan meyvelerde kaliteyi artırmak amaçlanmıştır. Meyve iriliği (ağırlık, çap ve yüksekliği), çekirdek evi etilen miktarı, meyve eti sertliği, nişasta düzeyi, SÇKM ve bu 3 kritere bağlı olarak hesaplanan olgunluk indeksi, titre edilebilir asit miktarı ve meyve suyu pH'sına göre sırasıyla 3 farklı derim zamanı gözönüne alınarak meyveler derilmiş ve soğukta muhafaza denemelerine alınmışlardır. Meyveler ilk yıl PE, 2. yıl ise Fresha-Pac modifıye atmosfer torbalarına konularak muhafaza edilmişlerdir. Muhafaza çalışmaları sırasında ise meyvelerde aylık ağırlık kaybı, meyve eti sertliği, nişasta düzeyi, SÇKM ve bu 3 kritere bağlı olarak hesaplanan olgunluk indeksi, titre edilebilir asit miktarı ve meyve suyu pH'sına ait analizler yapılmış, analizler sonucunda aşağıdaki sonuçlar elde edilmiştir. 1. Depolama süresince ağırlık kayıpları depolama süresini ve kalitesini etkileyen en önemli faktörlerdendir. Denemeye aldığımız tüm çeşitlerde ağırlık kayıpları % l'in altında kalmıştır. Plastik torbalar ağırlık kayıplarım büyük ölçüde azaltmış, Fresha-Pac torbalan özelikle Granny Smith çeşidinde meyve kabuk zemin renginde açılmalara neden olmuştur. 2. Meyve eti sertliğindeki azalma depolama süresince devam etmiştir. Golden Delicious, Stark Spur Golden Delicious, Granny Smith, Starking Delicious ve Starkrimson elmalarında meyve eti sertliğindeki azalma depolama süresini ve kalitesini etkileyen önemli bir özeliktir. 3. Depolama süresince karbonhidratlardaki değişimi saptamak amacıyla, meyve yüzeyindeki nişasta dağılımı gözlenmiştir. Tüm çeşitlerde depolama süresi ilerledikçe meyve yüzeyindeki nişastalı alanların büyüklüğü azalmıştır. 4. Tüm çeşitlerde yıllara göre farklı değerlerde gerçekleşen asitlik değeri depolama süresi ilerledikçe azalmıştır. 5. SÇKM içeriğinde muhafaza süresince artışlar gözlenirken olgunluk indeksinde azalmalar meydana gelmiştir.167 6.Meyve suyu pH'sı depolama süresinin ilerlemesiyle artış göstermiş, yıllara ve derim zamanlarına göre farklı olarak gerçekleşen bu artış asitlik değerlerinin düşüşüne bağlı olarak gelişim göstermiştir. 7.Ülkemizde ilk defa derim zamanının tayininde çekirdek evi etilen miktarı ve meyve eti sertliği, nişasta düzeyi ve SÇKM gibi derim zamanının tayininde önemli yeri olan bu 3 kritere bağlı olarak hesaplanan olgunluk indeksinin derim zamanının tayininde kullanılabileceği saptanmıştır. 8.Optimal derim zamanı Golden Delicious, Stark Spur Golden Delicious, Starking Delicious ve Starkrimson çeşitleri için 27 eylül-5 ekim, Granny Smith çeşidi için ise 5-12 ı ekim (2. derim zamanı) olarak saptanmıştır. Bu tarihler yıllara göre ekolojide meydana gelen farklılıklardan etkilenebileceği için optimal derim zamanını tayin etmede daha uzun süreler çalışmalar yapılmalıdır. 9.Denemede kullandığımız çeşitler makinalı soğutmalı depoda l°C'de % 85-90 oransal nemde 3-4 ay başarılı bir şekilde muhafaza edilmişlerdir. Muhafaza süresinin ilerlemesiyle depodan çıkarılan meyvelerin görünüşlerinin güzel olmasına rağmen manav ömrü araştırılan meyvelerde superficial scald, Starking Delicious ve Starkrimson çeşitlerinde ise buna ek olarak unlulaşma göze çarpmakta bu da meyvelerin daha uzun süre muhafaza edilebilme imkanını ortadan kaldırmaktadır. 10.Makinalı soğutmalı depodaki muhafaza süreleri Starking Delicious için 2-3 ay öteki çeşitler için ise 3-4 aydır. 11.Yaptığımız çalışmada depolama sırasında fizyolojik ve mantarsal nedenli bozulmalar bakımından bir sorunla karşılaşılmamıştır. 12.Yapmış olduğumuz bu çalışmanın sonucunda çekirdek evi içsel etilen miktarı, meyve eti sertliği, nişasta düzeyi ve olgunluk indeksinin derim zamanını doğru olarak tayin etmede kullanılabileceği saptanmıştır. 13.Optimum derim zamanı için Golden Delicious, Stark Spur Golden Delicious, Granny Smith, Starking Delicious ve Starkrimson elmalarında meyve eti sertliği 15.8-17.5 Ib, 15.8- 17.0 Ib, 17.3-19.2 Ib, 16.6-17.4 Ib ve 16.6-17.1 Ib arasında olmalıdır. 14.Optimum derim zamanı için Golden Delicious, Stark Spur Golden Delicious, Granny Smith, Starking Delicious ve Starkrimson elmalarında nişasta düzeyi 3.6-6.5, 5.0-6.5, 2.5- 3.9,2.9-4.5 ve 2.9-5.0 arasında olmalıdır...