Pozitif ve negatif duygu durum ile kullanım türünün yaratıcılık üzerindeki etkisi

Yaratıcılık uzun bir süredir psikoloji literatüründe araştırılan bir konudur. Özellikle yaratıcılığı etkileyen faktörler, araştırmacılar için en ilgi çekici başlıklardan biridir. Yaratıcılığı etkileyen bu faktörler arasında da en yaygın çalışılan değişkenlerden bir tanesi duygudurumdur. Pozitif ve negatif duygudurumun yaratıcılığı artırdığına ilişkin pek çok kuram bulunsa da, deneysel çalışmalarda negatif duygudurumun etkisi daha zayıf kalmaktadır. Mevcut çalışmanın amacı bu duruma açıklama getirmektir. Pek çok yaratıcılık tanımında ve duygudurumun yaratıcılığa etkisini inceleyen deneysel çalışmada yaratıcılığın pozitif açıdan ele alındığı görülmektedir. Oysa yaratıcılığın karanlık bir tarafı da bulunmaktadır. Negatif çıktıları olan ama oldukça yaratıcı pek çok çıktıdan söz edilebilir. Bu nedenle negatif duygudurumun yaratıcılığa etkisini incelerken yaratıcılığı pozitif anlamda ele almak hatalı yorumlamalara neden olabilir. Bu bağlamda mevcut araştırma kapsamında iki çalışma yürütülmüştür. İlk çalışmada kötü niyetli yaratıcılığı ölçen bir ölçeğin Türkçeye geçerlilik ve güvenilirlik çalışması yapılmıştır. İkinci çalışma kapsamında pozitif ve negatif olmak üzere iki farklı duygudurum koşuluyla birlikte normal ve kötü niyetli olmak üzere iki farklı yaratıcılık kullanım türü incelenmiştir. Beklenildiği gibi negatif duygudurum ile birlikte yaratıcılık kullanım türü kötü niyetli olduğunda yaratıcılık artmaktadır. Öte yandan, pozitif duygudurum ve pozitif kullanım durumunda yaratıcılık en yüksek düzeydedir. Kullanım türü ile yaratıcılık arasında esneklik aracı rol oynamaktadır. Bu bulgular ilgili literatür çerçevesinde tartışılmış ve literatürdeki kuramsal yorumlamalara yeni bakış açıları getirilmiştir.