Preadölesan sıçanlarda sülfit alımına bağlı eeg ve lokomotor aktivite değişikliklerinin moleküler mekanizmalarla araştırılması

Amaç: Sodyum metabisülfitin günlük alınabilir miktarın üzerinde tüketilmesi halinde toksik etkilerin ortaya çıktığı bildirilmiştir. Halk sağlığı taramaları çocuklarda sülfit alımının güvenli günlük dozun 110 katına kadar tırmandığını göstermektedir. Günümüzde DEHB tanılı çocuk sayısındaki artış ve sülfit alımı ile ilgili önceki gözlemlerimiz dikkate alındığında, sülfitin DEHB gelişimine katkı sağlayabileceği fikri akla gelmiş ve DEHB etiyolojisinde sülfit nörotoksisitesinin yer alıp almadığının deneysel olarak araştırılması hedeflenmiştir. Yöntem: 20 günlük sıçan yavruları K, S25 ve S100 gruplarına ayrılmıştır.35 Gün boyunca S25 (25mg/kg) ve S100 (100mg/kg) gruplarına her gün sodyum metabisülfit, K grubuna ise musluk suyu gavajla verilmiştir. Davranış değişiklikleri açıkalan ve yükseltilmiş artı labirent testleriyle değerlendirilmiştir. Frontal ve motor kortekslerden 5 frekans bandında bilateral EEG kaydı alınmıştır. Frontal lobda glutamat, glutamin, AKG düzeyleri, GDH, ALT aktiviteleri ve GDH, ALT mRNA'ları ölçülmüştür. Bulgular: Açık alan testinde kat edilen mesafe, girilen kare sayısı ve hız S100 grubunda K grubuna göre artmıştır. Yükseltilmiş artı labirent testinde açık kolda geçirilen süre S100 grubunda azalmıştır. EEG Kayıtları S25 ve S100 gruplarında frontal korteks için δ, θ ve β1 bantlarında, motor korteks için ise δ, θ ve β2 bantlarında güçlenme olduğunu ortaya koymuştur. Frontal lobda AKG düzeyleri açısından bir fark elde edilmemişken, S100 grubunda K'ye göre GDH aktivitesinde artış, ALT aktivitesinde ise azalma bulunmuştur. Glutamin düzeyi, S25 ve S100 gruplarında K grubuna göre yükselmişken, glutamat düzeyinde sadece S100 grubunda artış görülmüştür. ALT ekspresyonu, S25 ve S100 gruplarında K'ye azalırken, GDH ekspresyonları arasında fark bulunmamıştır. Sonuç: Bulgularımız, çocukluk çağının modellendiği sıçan yavrularında sodyum metabisülfit tüketiminin DEHB gelişimine katkı sağlayabileceğini işaret etmektedir. Bu nedenle sülfitin nörogelişimsel süreçler üzerindeki etkilerinin daha detaylı araştırılması ve toplumumuzda sülfit tüketiminin takibe alınması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Sodyum metabisülfit, DEHB, Glutamat regülasyonu, EEG