Premenopazal kadın hastalarda obezitenin fibromiyalji üzerine etkisinin değerlendirilmesi

Giriş ve Amaç: Obezite, birçok komplikasyonu olan ve prevalansı tüm dünyada giderek artan kronik bir hastalıktır. Obezite klinik, etiyolojik, vücut kitle indeksi ve yağ hücre sayı/hacim artışına göre sınıflandırılabilir. Vücut kitle indeksi yaygın ve pratik olarak kullanılır. Bu indeks,vücut ağırlığının(kg), boy uzunluğunun (m) karesine bölünmesi (kg/m2) ile bulunur. Fibromiyalji Sendromu (FMS) ise yaygın vücut ağrısının ön planda olduğu, vücudun belirli bölgelerinde ağrı ve bu ağrının şiddeti ile tanımlanan kronik ağrı sendromlarından biridir. FMS her yaşta görülmekle birlikte en sık 40-60 yaş aralığında görülmektedir ve kadınlarda 9-10 kat daha sık rastlanmaktadır. Prevalansı %2-8 arasında bildirilmektedir (20). Obezite belirli bazı romatizmal hastalıklarla da birarada görülebilmektedir. Fibromiyalji sendromu ve obezite birlikteliği ile ilişkili olarak son dönemde bazı yayınlar göze çarpmaktadır. Bu çalışmada premenopozal kadın hastalarda obezite varlığının fibromiyalji sendromu üzerine etkisini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışma; Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesin İç Hastalıkları Anabilim Dalı polikliniğine başvuran obezite tanılı 52 hasta ile rutin kontrol için hastaneye başvuru sırasında çalışmaya dahil olmayı kabul eden 51 sağlıklı birey üzerinde yürütülmüştür. Premenopozal değerlendirilme hastaların sözlü beyanlarına esasen yapıldı. Premenopozal kadın hastaların boy ve kilo değerlendirilmesi yapılarak vücut kitle indeksleri hesaplandı. Çalışmaya alınan hastalar vücut kitle indeksi değerlerine göre obez ve obez olmayanlar olarak iki gruba ayrıldı. Obez hastalar (vücut kitle indeksi≥30 kg/m2) 52, obez olmayan (vücut kitle indeksi <30 kg/m2) hasta grubu ise 51 kişi olmak üzere toplam da 103 kadın hasta ile yüz yüze görüşme yöntemi ile veriler bir değerlendirme formu aracılığıyla toplandı.Soru formu literature dayanılıarak hazırlandı. İlk kısım hastaların sosyo- vi demografik özelliklerini, ikinci kısım katılımcıların hassas noktalarına yönelik muayene bulguların ve son kısım ise fibromyalji etki anketini (FIQ) içermektedir. Fibromiyalji etki anketi daha öncesinden anketi oluşturan araştırmacı tarafından Türkçe dahil 8 dilde validasyonu yapılmış olup, anketin serbest kullanımı mevcuttur.Ülkemizde geçerlik ve güvenirliği, Sarmer ve ark.tarafından yapılmıştır.Bu nedenle anketin kullanımı için herhangi bir özel izin alınmasına gerek duyulmamıştır. Katılımcılar, ACR 2010 FMS sınıflandırma kriterlerine göre değerlendirilerek fibromiyalji sendromu olarak kabul edildi. Obez ve non-obez olarak gruplandırılan hastaların fibromiyalji görülme sıklığı ve etki anketinden aldıkları toplam puanları karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmaya katılan kadınların yaş ortalaması 33,42± 10,41, kilo ortalaması 79,65 ± 19,91;VKİ ortalaması ise 30,52± 7,75 'tir. En küçük katılımcı 18 yaşında iken, en büyük katılımcı 56 yaşındadır.Çalışmaya katılan kadınların %26,2'si bilinen bir hastalığa sahipken; %73,8' inin bilinen bir hastalığı yoktu.Çalışmaya katılan kadınların %13,6' sının diyabetes mellitus tip 2tanısı; %9,7' ünün esansiyel hipertansiyon tanısı;%5,8' nin hipotiroidi tanısı vardı.Çalışmaya katılan kadınların %25,2'si Fibromiyalji Sendromu (FMS) tanısı alırken; %74,8'i FMS tanısı almadı. Katılımcılar, bölgesel ağrı noktalarının ve somatik semptomların sorgulanmasına dayanan ACR 2010 FMS sınıflandırma kriterlerine göre değerlendirilerek FMS tanısı almıştır. Obezlerin yaş ortalaması (38,48 ± 8,95) obez olmayanların yaş ortalamasından (28,25±9,26) daha büyüktür. Yaşla birlikte obezite görülme oranı anlamlı derecede artmıştır (p˂0,001). Medeni durum, meslek dağılımı, sigara kullanım öyküsü ve eğitim düzeyleri arasında obez grup ile obez olmayan grupta istatistiksel açıdan anlamlı bir fark yoktu (p>0,05).Obez kadınların obez olmayan kadınlara gore Fibromiyalji Sendromu sıklığı artmıştır (p˂0,001).Ayrıca, obez kadınlar ile obez olmayan kadınların Fibromiyalji Etki Anketi sonuçları arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark mevcuttu (p=0,001).Obez grubun Fibromiyalji Etki Anketinden aldıkları puan ortalaması (37,19±15,53),obez olmayan grubun puan ortalamasından (27,41±16,22) daha yüksekti (p=0,001). Obez kadınlar ile obez olmayan kadınların Yaygın Ağrı İndeksi Skalasındaki (WPI-WidespreadPain Index) vii hassas nokta sayıları arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark mevcuttu (p˂ 0,001). Tartışma ve Sonuç: Obez kadın hastalarda, non-obezlere göre Fibromiyalji Sendromu sıklığı artmış olarak tespit edilmiştir. Fibromyalji sendromu bir kronik ağrı sendromu olarak yaşam kalitesini etkileyen bir hastalıktır. Bu hastalarda, obezite varlığında yaşam kalitesinde özellikle ağrı parametresi daha çok etkilenebilir. Dünyada ve ülkemizde sıklığı giderek artış gösteren obezite, sıklığının artması nedeniyle daha çok komplikasyona neden olmaktadır.Bu artış doğrultusunda obeziteyle ilişkilendirilen hastalıkların etkisinin de artacağı tahmin edilebilir.Sonuç olarak, kilo vermenin vücuttaki bir çok parametreyi olumlu etkilediği gibi fibromiyalji görülme sıklığını da azaltacağını düşünmekteyiz.