Prenatal tarama test sonucuna göre riski düşük ve yüksek düzeyde olan gebelerin psikososyal sağlık durumunun karşılaştırılması

Çalışma, prenatal tarama test sonucuna göre riski düşük ve yüksek olan gebelerin psikososyal sağlığını karşılaştırmak amacıyla tanımlayıcı tipte yapılmıştır. Araştırma Ocak 2021-Şubat 2022 tarihleri arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi Farabi Hastanesi Obstetri Polikliniğine başvuran gebelik haftası 11-22 arası olan gebelerle yapılmıştır. Çalışmanın örneklem büyüklüğünü openepi programında ortalamalar arası farkın karşılaştırılmasına göre %90 güçte belirlenen gebeliği yüksek riskli 165, düşük riskli 165 olmak üzere toplam 330 gebe oluşturmaktadır. Prenatal tarama testlerinden (ikili, üçlü, dörtlü, nifty vb.) herhangi birinde risk saptanan (kesin veya şüpheli) gebeler "yüksek riskli", risk saptanmayanlar "düşük riskli" olarak değerlendirilmiştir. Araştırmanın verileri; gebe tanıtıcı bilgi formu ve Gebelikte Psikososyal Sağlığı Değerlendirme ölçeği (GPSDÖ) formlarıyla yüz yüze toplanmıştır. Veriler SPSS programında Student t, Mann Whitney U, Varyans ve Kruskall Wallis analiziyle değerlendirilmiştir. Çalışmada gebelerin prenatal tarama testlerinin sonucu; yüksek riskli gebelerin %64.2'sininde "şüpheli risk", %35.8'inde "yüksek risk", düşük riskli gebelerin ise tamamında "düşük risk" şeklindedir. Yüksek riskli gebelerde GPSDÖ toplam puan ortalaması, düşük riskli gebelere göre "daha düşük" saptanmış ancak puan ortalaması farkı istatistiksel açıdan anlamlı olmadığı bulunmuştur (p>0.05). GPSDÖ'nin üç alt boyutu olan "kaygı ve strese, gebelik ve eş ilişkisine ve psikososyal destek gereksinimine ait özellikler" puan ortalaması; yüksek riskli gebelerde, düşük riskli gebelere göre "daha düşük" bulunmuş, fark istatistiksel olarak anlamlı saptanmıştır (p<0.05). Düşük ve yüksek riskli gebelerde GPSDÖ'nin "aile içi şiddet, ailesel özellikler, gebeliğe ilişkin fiziksel-psikososyal değişiklikler" e ait özellikler alt boyutlarının puan ortalaması karşılaştırması, anlamlı bulunmamıştır (p>0.05). Sonuç olarak prenatal tarama testi sonucuna göre yüksek riskli gebelerin; "gebelik ve eş ilişkisine", "kaygı ve strese" ve "psikososyal destek gereksinimine" ait özellikler açısından psikososyal sağlığının bozulma (negatif etkilenme) riski, düşük riskli gebelerden daha fazla saptanmıştır.