Preterm bebeği olan annelerin anne sütü algılarının bazı değişkenler açısından incelenmesi

Bu araştırma preterm bebeği olan annelerin anne sütü algılarının bazı değişkenler açısından incelenmesi amacıyla tanımlayıcı, ilişkisel ve kesitsel araştırma olarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Ağustos 2022- Şubat 2023 tarihleri arasında Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi (TOGÜ) Araştırma ve Uygulama Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde (YYBÜ) preterm bebeği yatan anneler, araştırmanın örneklemini ise araştırmaya dahil edilme kriterlerine uyan anneler (n=150) oluşturmuştur. Araştırma verileri "Anne Tanıtım Formu" , "Preterm Bebek Tanıtım Formu", "Preterm Bebeğe Sahip Annelerin Anne Sütü Algı Ölçeği (ASAÖ)", "Yenidoğanı Algılama Ölçeği (YAÖ)" ve "Anne Bebek Bağlanma Ölçeği (ABBÖ)" kullanılarak araştırmacı tarafından toplanmıştır. Veriler ön test verilerinin toplandığı ilk aşama(0.gün), ölçeklerin tekrarlarının uygulandığı ve emzirme devamlılığının sorgulandığı ikinci aşama (30.gün), emzirme devamlılığının sorgulandığı üçüncü aşama (90. gün) şeklinde üç aşamada toplanmıştır. Çalışmanın istatistiksel analizinde; tanımlayıcı istatistikler(sayı, yüzde, ortalama, standart sapma vb), bağımsız gruplarda t-testi, tek yönlü varyans analizi, Cronbach's Alpha, ilişkisel değerlendirmede korelasyon ve regresyon analizleri, ikili karşılaştırmalarda ise Post Hoc Tukey HSD ve Tamhane T2 testleri kullanılmıştır. Ayrıca tekrarlı ölçümler ile kategorik veriler arasındaki dağılımları değerlendirmek amacıyla Cohran's Q ve Marjinal Homojenite testleri uygulanmıştır. Veriler p<0.05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Araştırmaya katılan annelerin %40.0' ının 25-29 yaş arasında, %42.0' ının ilköğretim mezunu, %69.3' ünün ev hanımı olduğu, %64.0'ının şehir merkezinde yaşadığı, %67.3'ünün çekirdek aile yapısında ve %95.3' ünün sosyal güvenceye sahip olduğu bulunmuştur. ASAÖ (0. Gün) ve ASAÖ (30. Gün) toplam ortalama puanları sırasıyla 87.19±11.35 ve 90.88±14.74, ABBÖ (0.gün) ve ABBÖ (30.gün) toplam ortalama puanları ise sırasıyla 20.98±3.02 ve 21.11±2.82 olarak bulunmuştur. Annelerin YAÖ toplam puan ortalamaları -3.91±4.58 olup, % 74.7' sinin bebeğini olumsuz olarak algıladığı saptanmıştır. Annelerin ASAÖ (0.gün) toplam puan ortalamalarının eğitim, aile tipi, sosyal güvence, gebeliği planlama, doğum öncesi emzirme eğitimi alma, ilk sağılan sütün kullanım şekli, anne sütü miktarı hakkında görüş, emzirme ile ilgili eş ve çevre desteği durumu yönünden istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği saptanmıştır (p<0.05). Annelerin ASAÖ (30.gün) toplam puan ortalamalarının eğitim, aile tipi, sosyal güvence, gebelik öncesi infertilite tedavisi alma durumu, süt sağma yöntemleri , bebeğin beslenme şekli anne sütü miktarı hakkında görüş yönünden istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği saptanmıştır (p< 0.05). Yapılan ileri regresyon analizinde ise sosyal güvence varlığının ASAÖ (0.gün) toplam puan ortalamalarını anlamlı düzeyde yordadığı bulunmuştur. Ayrıca gebelik öncesi infertilite tedavisi almanın, anne sütü miktarı hakkında yeterli olarak görüş bildirmenin ASAÖ (30. gün) toplam puan ortalamalarını arttırdığı saptanmıştır. Elde edilen bulgular, preterm bebek annelerinin anne sütü algısını bazı değişkenlerin etkilediğini göstermektedir.Bu doğrultuda preterm bebek annelerinin sadece anne sütü alma konusunda güçlendirilmesi ve sadece anne sütü verme oranınınoptimum düzeye çıkarılması için daha fazla araştırma yapılması gerekli görülmektedir. Ayrıca bu çalışma sağlık profesyonelleri ve eğitmenlere belirli dönemlerde preterm bebek annelerine yönelik daha etkili eğitim ve farkındalık programları oluşturma konusunda yol gösterebilir. Anahtar Kelime: Anne Sütü, Bebek Algısı, Emzirme, Preterm Bebek, Süt Algısı,