Primer glomerülonefritlerde uzun dönem böbrek ve kardiyovasküler sonlanımlarının değerlendirilmesi

Primer glomerülonefritler, altta yatan başka bir hastalığa bağlı olmayan ve glomerülleri ilgilendiren hastalıklardır. Erişkin yaşta en sık görülen primer glomerülonefritler; IgA nefropatisi, membranöz nefropati ve fokal segmental glomerülosklerozdur. Glomerülonefritler uygun tedaviye rağmen son dönem böbrek yetmezliğine ilerleyebilirler. Glomerülonefritlerin hem klinik görünümleri hem de glomerülonefrit tedavisinde kullanılan ilaçlar, venöz tromboemboli, koroner arter hastalığı ve inme gibi kardiyovasküler olaylara neden olabilirler. Bu çalışmanın amacı; bu üç temel primer glomerülonefrit tipinin, takipte tüm nedenlere bağlı mortalite, böbrek ilişkili ve kardiyovasküler sonşmaya, 01.01.2000- 01.06.2022 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nde böbrek blanımlar açısından karşılaştırılmasıdır. Çalıiyopsisi yapılan hastaların hepsi tarandıktan sonra, sadece dahil edilme kriterlerini karşılayanlar alındı. Hastaların temel demografik, laboratuvar ve böbrek patolojisi verileri ile birlikte sonlanımlara ilişkin verileri kaydedildi. Çalışmanın primer sonlanım noktası tüm nedenlere bağlı mortalite olarak belirlendi. Böbrek ilişkili ve kardiyovasküler sonlanımlar ise sekonder sonlanım noktaları olarak tanımlandı. Çalışmaya 266 erkek (%56,5) ve 205 (% 43,5) kadın olmak üzere 471 hasta dahil edildi. Hastaların ortanca yaşı 39 (18-81) yıl idi. Hastaların %36,5'i (n=172) membranöz nefropati, %25,9'u (n=122) fokal segmental glomerüloskleroz ve %37,6'sı (n=177) IgA nefropatisi tanılarına sahipti. Membranöz nefropati hastalarında yaş (p<0,001), diyabet (p=0,004) ve sigara (p=0,020) kullanım sıklığı, FSGS ve IgA nefropati hastalarına göre daha yüksek bulundu. Membranöz nefropati hastalarında diğer iki gruba göre; FSGS hastalarında ise IgA nefropati hastalarına göre albümin seviyesi daha düşük (p<0,001), total kolesterol (p<0,001), LDL kolesterol (p<0,001) ve proteinüri düzeyi (p<0,001) ise daha yüksek bulundu. Ortanca takip süresi 120,2 (1,7-273,3) aydı. Membranöz nefropati hastalarında tüm nedenlere bağlı mortalite, IgA nefropatisi ve FSGS hastalarına göre daha yüksekti (p=0,005) ancak bütün popülasyon değerlendirildiğinde membranöz nefropati varlığı mortalite ile ilişkili bulunmadı (HR:1,07; %95 GA:0,65-1,77; p=0,770). Mortalite ile ilişkili faktörler; yaş (HR:1,079; %95 GA:1,05-1,10; p<0,001), kreatinin (HR:1,35; %95 GA:1,10-1,66; p=0,003) ve albümin (HR:0,60; %95 GA:0,38-0,95; p=0,030) düzeyi olarak bulundu. İskemik inme, atriyal fibrilasyon ve steroidle indüklenmiş diyabet açısından glomerülonefrit tipleri arasında fark bulunamadı. Akut koroner sendrom (p=0,015), koroner revaskülarizasyon (p=0,021) ve venöz tromboembolik olaylar (p=0,009) membranöz nefropati hastalarında IgA nefropatisi hastalarına göre daha sık gözlenmiştir. Kardiyovasküler sonlanımlar açısından IgA nefropatisi ve FSGS arasında fark izlenmemiştir. Remisyon oranları membranöz nefropati hastalarında, IgA nefropatisi ve FSGS hastalarına kıyasla daha yüksek olup (p<0,001) relaps oranları arasında bir faklılık tespit edilmemiştir. Son dönem böbrek yetmezliği gelişimi membranöz nefropati hastalarında diğer iki gruba kıyasla daha az (p=0,003), yıllık glomerüler filtrasyon hızı kaybı ise FSGS hastalarında diğer iki gruba göre anlamlı olarak daha fazla (p=0,021) bulunmuştur. Sonuç olarak; membranöz nefropatili hastalarda ileri yaş, daha yüksek dislipidemi ve diyabet sıklığının da eşlik etmesi nedeni ile mortalite riski daha yüksektir. Böbrek ilişkili sonlanımlar açısından da FSGS hastaları daha fazla yıllık glomerüler filtrasyon hızı kaybı ve son dönem böbrek yetersizliği progresyonu nedeni ile diğer glomerülonefritlere kıyasla daha kötü prognozludur.