Probleme dayalı öğrenme yaklaşımının eleştirel yazma becerisinin geliştirilmesine etkisi

Bu araştırmanın amacı, probleme dayalı öğrenme yaklaşımının eleştirel yazma becerisinin geliştirilmesine etkisini incelemektir. Araştırmada ortaokul öğrencileri çalışma grubu olarak belirlenmiştir. Türkçe derslerinde PDÖ yaklaşımı çerçevesinde oluşturulan problem senaryoları aracılığıyla eleştirel yazma çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Araştırma eylem araştırma yöntemindedir. Verilerin toplanması ve analizi açısından nitel ve nicel yöntemler bir arada kullanıldığından karma yöntem araştırmasıdır. Araştırmanın çalışma grubu 2024-2025 eğitim-öğretim yılında öğrenim gören 15 ortaokul öğrencisinden meydana getirilmiştir. Araştırma sürecinde sırasıyla öğrencilerin uygulama öncesindeki eleştirel yazma becerileri belirlenmiştir ardından araştırma kapsamında PDÖ merkezli hazırlanan eleştirel yazma programı aracılığıyla eleştirel yazma çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Yazma programı 8 hafta sürmüştür. Programın sonunda öğrencilerin uygulama sonrası performanslarının belirlenmesi amacıyla eleştirel yazma becerileri ölçülmüştür. Yazma programının eleştirel yazma becerisine olan kalıcılığına etkisini incelemek amacıyla 21 gün sonra tekrar eleştirel yazılar yazmaları istenmiştir. Süreçte yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla PDÖ merkezli program hakkında görüşler toplanmıştır. Süreç boyunca veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen eleştirel yazma becerisi dereceli puanlama anahtarı, araştırmacı günlüğü, gözlemci formu ve yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmanın birinci problemine cevap bulmak amacıyla ön test, son test ve kalıcılık testi puanlarından oluşan nicel veriler ilişkili örneklemler t-testi ile analiz edilmiştir. Nitel veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırmanın ikinci ve üçüncü alt problemine ait veriler için tematik kodlamaya başvurulmuştur. Öğrenci, araştırmacı ve gözlemci öğretmen görüşleri doğrudan alıntılarla yoluyla sunulmuştur. Araştırmada sonuç olarak PDÖ yaklaşımı kapsamında hazırlanan modelin eleştirel yazma becerisi puanlarına olumlu etki sağladığı ve öğrencileri farklı açılardan olumlu etkilediği ortaya çıkmıştır. Çalışma grubunda yer alan öğrencilerin sontest ve kalıcılık test puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif ilişki bulunduğu tespit edilmiştir. PDÖ yaklaşımı merkezli hazırlanan yazma programının uygulama aşamasında öğrencilerin, eleştirel yazmaya konusunda istekli oldukları kaydedilmiştir. Bununla birlikte araştırmacı notlarından, gözlemci öğretmen görüşlerinden ve öğrenci ürünlerinden hareketle eleştirel yazmanın argüman kurma boyutunda güçlükle karşılaşıldığı tespit edilmiş olsa da geliştirilen çalışma ve etkinlik kağıtlarıyla bu becerinin kazanıldığı görülmüştür. Yarı yapılandırılmış görüşme sorularından hareketle öğrencilerin, eleştirel yazmayı geliştirmek amacıyla hazırlanan modele yönelik olumlu düşüncelere sahip oldukları ortaya çıkmıştır. Öğrenciler, gerçekleştirilen eleştirel yazma etkinliklerinin doğrudan günlük yaşamlarına katkı sağlayabileceğini ifade etmişlerdir. Sonuç olarak, PDÖ yaklaşımı çerçevesinde hazırlanan eleştirel yazma modeli, etkinlikleri, bu kapsamda yürütülen eleştirel yazma çalışmaları, ortaokul öğrencilerinin eleştirel yazma becerilerinin geliştirilmesini olumlu yönde etkilediği ifade edilebilir.