Bir PET rezin tesisinde üretim planlama uygulaması

PET (Polietilen tereftalat) ticari olarak en önemli aromatik polyesterlerden biridir. Geniş çaplı kullanımı nedeniyle PET üretim tesislerinin sayısı tüm dünyada büyük bir hızla artmaktadır. Bu çalışmanın konusu Türkiye'de bulunan şişe sınıfı PET üretim tesislerinden birinin üretim planlamasıdır. PET üretim tesislerinde üretim planlama özellikle Türkiye'de çok kritiktir. Çünkü yalnızca üç üretici vardır ve üretim miktarlarının toplamı gerçek piyasa talebinden düşüktür. Planlamanın yapıldığı yılın gerçek verilerine göre ithal edilen şişe cinsi PET rezin miktarı, toplam şişe cinsindeki PET rezin tüketiminin % 49.1'idir. Çalışmanın yapıldığı tesis ise tek başına Türkiye'nin şişe sınıfı PET üretiminin %47.5'unu yapabilecek kapasitededir. Bu verilerin ışığında böyle bir tesiste üretim planının düzgün olmaması özellikle yerli tüketicileri etkileyecek ve ithal edilen şişe sınıfı PET miktarının artması nedeniyle sektörel cari açık artacaktır. Böyle bir planlama programı uygun üretim miktarı ile çevresel etkinin azaltılması ve kaynakların daha verimli kullanılmasını sağlamak için sürdürülebililirliği de göz önüne alarak hazırlanmalıdır. Bu amaçlarla belirlenimli (deterministik) çok dönemli çok ürünlü tek seviyeli bir karışık tamsayılı doğrusal programlama (KTDP) modeli sunulmuştur. Hedef karın en yüksek düzeye çıkarılmasıdır. Önerilen model, stok politikası, enerji kaynakları politikası ve kapasite politikasındaki farklı seçimler için uygulanmıştır. Model uygulamasının sonuçlarına göre önemli iyileştirmeler sağlandığı görülmüştür. Bu verilere göre, kar % 6.0 oranında artarken toplam maliyet ise % 6.8 oranında azalmıştır.