ProQuest ve YÖK Tez veri tabanları üzerinden insan kaynakları yönetimi alanında yazılmış tezlerin karşılaştırmalı analizi

Bu tez, İnsan Kaynakları Yönetimi (İKY) alanında 2020–2024 yılları arasında yayımlanan lisansüstü tezleri, ulusal (YÖK Tez) ve uluslararası (ProQuest Dissertations and Theses) veri tabanları üzerinden karşılaştırmalı olarak incelemeyi amaçlamıştır. Bu çalışmada veri kaynağı olarak ProQuest ve YÖK Tez veri tabanları tercih edilmiştir. ProQuest, uluslararası literatüre erişim imkânı sunarken YÖK Tez, ulusal düzeydeki akademik üretimi yansıtmaktadır. Bu iki veri tabanının birlikte kullanılması, İKY alanındaki güncel eğilimlerin hem ulusal hem de uluslararası düzeyde karşılaştırmalı olarak analiz edilmesine olanak sağlamıştır. Çalışma kapsamında çeşitli filtreleme ölçütlerine göre belirlenen 1459 tez incelenmiştir. Bu yönüyle araştırma evrenini İKY alanındaki akademik çalışmalar oluştururken, örneklem belirli sınırlılıklar dahilinde seçilen tezlerden oluşmaktadır. YÖK Ulusal Tez Merkezi'nden elde edilen 457 yüksek lisans ve 125 doktora tezi ile ProQuest veri tabanından seçilen 251 yüksek lisans ve 626 doktora tezi çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışma sonucunda tezlerin yıllara, türlerine ve çalışma alanlarının dağılımlarına ilişkin belirgin eğilimler saptanmıştır. YÖK Tez veri tabanında işletme ağırlıklı çalışmalar öne çıkarken, ProQuest'te disiplinler arası yaklaşımların daha yaygın olduğu görülmüştür. Yöntem açısından, Türkiye'de nicel yaklaşımlar ön planda iken, uluslararası tezlerde nitel ve karma yöntemlerin daha sık kullanıldığı tespit edilmiştir. Anahtar kavramlar düzeyinde ise her iki veri tabanında da "insan kaynakları yönetimi", "performans yönetimi", "yetenek yönetimi", "işe alım", "kariyer yönetimi/gelişimi" ve "pandemi" gibi stratejik ve güncel konuların öne çıkması, İKY alanının ulusal ve uluslararası düzeyde benzer tematik çerçevelerde ele alındığını göstermektedir. Ancak, ProQuest veri tabanındaki çalışmaların daha çok küresel ölçekte önem kazanan toplumsal eşitlik, teknolojik gelişmeler ve çeşitlilik gibi yenilikçi konulara odaklandığı; buna karşın YÖK Tez veri tabanındaki çalışmaların daha çok yerel bağlamda öne çıkan ve uygulamaya yönelik konuları işlediği görülmektedir. Bu durum, uluslararası çalışmaların teorik çeşitlilik ve çağdaş eğilimlere daha fazla yer verdiğini, ulusal çalışmaların ise mevcut uygulamalar ve kurumsal yapılar çerçevesinde şekillendiğini ortaya koymaktadır. Bu bulgular, İKY alanındaki ulusal ve uluslararası araştırma yönelimleri arasındaki benzerliklerin ve farklılıkların altını çizerken; gelecekteki araştırmalar için de önemli boşluk alanlarını ortaya koymaktadır.