Prototip olmayan geometri öğretiminin 7. sınıf öğrencilerinin kavramsal öğrenmelerine etkileri

Bu araştırmanın amacı, prototip olmayan geometri öğretiminin 7. sınıf öğrencilerinin dörtgenlere ilişkin kavramsal öğrenmeleri üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırma, tek gruplu öntest-sontest yarı deneysel desen çerçevesinde yürütülmüştür. Çalışmanın örneklemini, Türkiye'nin bir ilindeki bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 7. sınıf düzeyindeki 35 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri açık uçlu sorular, çizim görevleri ve iki aşamalı gerekçelendirme temelli sorular olmak üzere üç aşamalı ölçme aracıyla toplanmıştır. Uygulama süreci, Millî Eğitim Bakanlığı 7. sınıf matematik öğretim programı kazanımlarına uygun biçimde yürütülmüştür. Öğretim sürecinde öğrencilerin sıklıkla karşılaştığı prototipik şekillerin yanı sıra, tanımsal özelliklere dayalı olarak hazırlanmış, prototip olmayan örneklere de yer verilmiştir. Böylece öğrencilerin dörtgen kavramını yalnızca görsel temsillere bağlı kalmadan kavramsal düzeyde anlamlandırmaları hedeflenmiştir. Araştırma sonuçları, prototip olmayan öğretimin öğrencilerin kavramsal öğrenmelerinde anlamlı bir gelişim sağladığını ortaya koymuştur. Öğrencilerin, dörtgenlerin tanımlarını daha doğru ifade edebildikleri, farklı biçimlerdeki çizimleri tanıyabildikleri ve çizimlerinde tanımsal özelliklere dayalı bir yaklaşım sergiledikleri gözlenmiştir. Ayrıca öğrencilerin dörtgenler arasındaki kapsayıcılık ilişkilerini fark etme ve gerekçelendirme becerilerinde de olumlu gelişmeler tespit edilmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda, sadece görsel benzerliklere dayalı öğretimden ziyade şekillerin tanımsal özelliklerini öne çıkaran öğretim stratejilerinin işe koşulması gerektiği söylenebilir.