Psikiyatri kliniklerindeki sağlık çalışanlarının ve hastaların terapötik ortam algıları

ÖZET Öztürk, S., Psikiyatri Kliniklerindeki Sağlık Çalışanlarının ve Hastaların Terapötik Ortam Algıları, Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü Psikiyatri Hemşireliği Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2018. Bu araştırmada, psikiyatri kiniklerindeki sağlık çalışanlarının ve hastaların terapötik ortam algılarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Tanımlayıcı türdeki çalışma, psikiyatri kliniğinde tedavi gören 91 hasta ve 55 sağlık çalışanı ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, Servis Ortamı Ölçeği ve hastalar ve sağlık çalışanları için tanıtıcı bilgiler formuyla toplanmıştır. Veriler, tanımlayıcı istatistikler, "Mann-Whitney U" testi, bağımsız üç veya daha fazla grubun ölçüm değerleri ile karşılaştırılmasında "Kruskal-Wallis H" testi ve Bonferroni düzeltmesi kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırmada, hastaların katılım, destek, spontanlık, otonomi, pratik yönelim, kişisel sorun yönelimi, öfke ve saldırganlık, programın açıklığı ve çalışanların kontrolü alt ölçeklerinde, sağlık çalışanlarına göre ortamı daha yüksek düzeyde terapötik olarak algıladıkları belirlenmiştir. Hastaların ve sağlık çalışanların tanıtıcı özelliklerine göre terapötik ortam algıları farklılık göstermiştir. Hastalar, sağlık çalışanlarının olumlu tavır ve tutumlarını ve fiziksel ortamın düzenini olumlu hizmet olarak değerlendirirken, fiziksel ortamın yetersizliğini ve sosyal yaşamlarından uzaklaşmış olmayı olumsuz hizmet olarak değerlendirmişlerdir. Hastalar, ortamın güvenli olmasını ve ortamda anlayışlı ve olumlu karşılanmanın tedavi edici olduğunu belirtirken, ortamı tedavi edici bulmayan hastalar sorumluluk almamayı ve sosyal ortamdan kopmayı neden olarak göstermişlerdir. Sağlık çalışanları ise ortamda sosyalleşme ve öğrenmenin sağlanmasını, sorumluluk alma, başarma duygusu ve özgüvenin kazandırılmasını tedavi edici olarak nitelendirmişlerdir. Çalışmamız sonucunda sağlık çalışanlarına, terapötik ortamda hastalara yönelik sorumluluk alabilecekleri aktiviteler planlamaları, hastalıkların doğası ve hastaların bireysel özellikleri gözetilerek ortamla ile ilgili bilgilendirmelerin yapılması ve hem bireysel eğitimlerle hem de kurum içi eğitimlerle sağlık çalışanlarının terapötik ortam müdahalelerini geliştirmeleri önerilmektedir.