Psöriazis hastalarında erken psöriatik artrittarama anketinin türkçe validasyonu

Giriş ve Amaç: Psöriatik artrit (PsA) psöriyazisli hastalarda görülen spondiloartropatiler grubu içerisinde yer alan inflamatuar, sistemik bir hastalıktır. Bu çalışmada daha önce Tinazzi ve ark. tarafından psöriazis hastalarında hızlı, basit ve güvenilir bir şekilde psöriatik artrit (PsA) taraması yapma amacıyla geliştirilen ̋ Erken Psöriatik Artrit Tarama Anketi (EARP) ̏ isimli anketin Türkçe validasyonu ve güvenilirlik çalışmasını yapmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Şubat 2023- Kasım 2023 tarihleri arasında Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji polikliniğine başvuran çalışma kriterlerini karşılayan Psöriazis tanısı almış gönüllüler dahil edildi. Psöriazis tanısına sahip hastalar, PsA tanısı doğrulanmadan önce kendi kendilerine uygulanan Dr. Tinazzi'den izin alarak çevirisi yapılan EARP anketinin Türkçe çevirisini doldurmuşlardır. Sonrasında dermatoloji hekimi tarafından dermatolojik muayeneleri yapıldı. Daha sonra hastalar Manisa Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Romatoloji Polikliniğine yönlendirildi. Hastalarda ön değerlendirme sonrası çalışmaya dahil olan tüm hastaların demografik verileri, inflamatuar bel ağrısı, kalça ağrısı, periferik artrit, entezit, daktilit bulgularının olup olmaması, aile öyküleri, boy, kilo, vücut kitle indeksi (VKİ) değerleri kayıt altına alındı. Hastalar bir romatoloji uzmanı tarafından psöriatik artrit tanı kriterleri (CASPAR) kullanılarak değerlendirildi. Elde edilen veriler SPSS 21.0 programı ile analiz edilmesi planlanmıştır. Bulgular: PsA tanı yaşı 4.dekat olarak saptandı. Çalışma sonucunda kadın hastalarda PsA varlığı daha yüksek bulundu. VKİ yüksek olan hastalarda PsA gelişme riski anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Psöriazis süresi daha uzun olan hastalarda PsA daha sık geliştiği saptandı. İnflamatuvar bel ağrısı ve/veya kalça ağrısı olan hastalarda PsA görülme oranı daha yüksek bulundu. Çalışmamızda kesme değeri ≥3,5 olarak alındığında, duyarlılık %89, özgüllük %89 saptanmıştır. Tüm soruların Cronbach's Alpha değeri ile hesaplandığında 0.760 olarak bulunmuştur. EARP anketinin PsA'nın erken tanısını koymada yüksek duyarlılık ve özgüllük göstermiş olup Türk toplumu için uygulanabilir ve güvenilir kabul edilmiştir. Sonuç: Çalışmamız Türk toplumunda geçerlilik sağlamış olup çok merkezli çalışmaların yapılmasını önermekteyiz. Sonuçlarının başarılı olması ve literatürün de desteklediği gibi erken PsA tanısını koymada başka bir anket olmaması sebebiyle, EARP anketini psöriazis düşünülen hastalar için özellikle dermatoloji kliniği başta olmak üzere birçok hekim tarafından kullanılmasını önermekteyiz. Bu validasyon çalışması ile EARP anketinin daha yaygın kullanılması ve PsA hastalarının erken tanı alması sağlanacaktır.