Algısal mesafe ve büyük Türk kuruluşlarının uluslararasılaşma süreçleri

Uppsala Modeli öngörüleri doğrultusunda, firmalar öncelikle kendi pazarlarında gelişerek bu pazarlara benzer olarak algıladıkları ülkelere düşük kontrol/finansman stratejileri ile girmekte, deneyim kazandıkça daha uzak ülkeleri hedef almakta, kontrol/finansman katılımlarını artırarak kademeli bir öğrenme ve karar verme süreci sonucunda uluslararasılaşma faaliyetlerini genişletmekteler. Algısal mesafe, yabancı pazarların alıcı ve satıcı arasındaki bilgi akışını engelleyen ve belirsizliğe yol açan dil, kültür, politik ve hukuki sistem, ekonomik çevre, ve eğitim düzeyi gibi özelliklerindeki farklılıklar olarak açıklanmakta. Literatürde, algısal mesafenin firmaların yabancı pazar ve pazara giriş yöntemi seçimleri ve o pazarda uyguladıkları pazarlama stratejileri ve operasyonlarının performansları üzerinde etkisi olduğu belirlenmiş olsa da, çelişik sonuçlara rastlanmıştır. Ağırlıkla yabancı pazar özellikleri ile bağlantılı olarak çalışılan ve bu özelliklerle ilgili farklılık algılaması olarak da tanımlananan algısal mesafenin pazar özelliklerinin yanı sıra, firma ve karar verici konumudaki yöneticilerin özelliklerinden de etkilendiği belirlenmiştir. Bu çalışmada, işletmelerin hedefledikleri yabancı pazara ilişkin yabancılık/belirsizlik algılamalarına yol açan değişkenler olarak pazar, firma, yönetici özellikleri, seçilen yabancı pazara giriş yöntemi, uygulanan pazarlama stratejisi ve performans ile algısal mesafe arasındaki ilişki gelişmekte olan bir pazar, Türkiye ve 1000 Büyük Türk Sanayi İşletmesi bağlamında incelenmektedir. Ankete cevap vermiş olan 104 firmanın verileri ile yürütülen analizler en önemli yabancı ülke pazarı olarak belirtilern Almanya ile Türkiye arasındaki algısal mesafenin yüksek olduğunu ve algısal mesafenin Türk yöneticilerinin yabancı pazar seçimi kararlarında etkili olmadığını göstermektedir. Yıl içerisindeki yurtdışı seyahat sıklığı, firmanın yaşı, büyüklüğü, faaliyet gösterdiği yabancı ülke pazarı sayısı, en önemli pazarındaki faaliyet süresi gibi yönetici ve firma özelliklerinin yanısıra, en önemli yabancı ülke pazarında uygulanan pazarlama stratejisi ile algısal mesafe arasında; ve en önemli yabancı pazarda uygulanan pazarlama stratejisi ile o pazardaki performans arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler bulunmuştur.