Kentsel kıyılarda kamusal erişim: Cidde kenti örneği

Bu çalışma, Cidde sahili ile Al-Shati mahallesi arasındaki yaya erişilebilirliğini araştırmaktadır. Kamuya açık erişimin zayıf noktalarını belirlemek ve alternatif düzenlemeleri belirlemek amacıyla yaya erişilebilirliği fiziksel, görsel ve işlevsel açıdan incelenmiştir. Çalışmanın kapsamı, bahsi geçen kıyı mahallesinde yer alan sokak ağının yaya erişilebilirliğinin kapsamlı değerlendirmesi ile sınırlıdır. Çalışma, şu araştırma sorularına yanıt aramak üzere nicel ve nitel yöntemlerden yararlanmaktadır: "Genel olarak Cidde sahilinde yaya erişimi bakımından yapılı çevrenin niteliği nedir?" "Cidde sahili ile Al-Shati mahallesi arasındaki fiziksel yaya erişiminin niteliği nedir?" "Suya ve manzaraya görsel erişimin niteliği nedir?" "Cidde sahili ve mahalle arasındaki fiziksel, görsel ve işlevsel erişimin niteliği ile birlikte halkın erişimini iyileştirecek unsurlar nelerdir?" Araştırma soruları, genel erişilebilirlik kalitesini, belirli fiziksel ve görsel erişilebilirlik koşullarını ve ileriye dönük iyileştirmeleri ele almaktadır. Ziyaretçilerin Cidde kıyısına ilişkin özellikleri, tercihleri ve algıları hakkında çevrimiçi yapılan bir anket yoluyla elde edilen verileri analiz etmek için tanımlayıcı istatistik ve çapraz tablo analizi yapılmıştır. Ayrıca coğrafi bilgi sistemi (CBS) kullanılarak erişim haritalaması ve yaya erişimi alan analizleri yapılmıştır. Sonuçlar, kıyı bölgesindeki yaya bağlantısını ve kullanıcı deneyimini geliştirmeye yönelik olasılıklar hakkında bilgiler sunmaktadır. Çalışma, Cidde'nin kıyı şeridinde devam etmekte olan kentsel tasarım uygulamalarına katkı sağlayacak niteliktedir. 76 kent sakininin anket yanıtlarından elde edilen çalışma bulguları, kıyı arkasında yer alan ara sokakların yeniden düzenlenmesi gerektiğini göstermektedir. Yaya erişim kolaylığı ve kamusal mekan tasarımı dahil olmak üzere sokak güvenliğinde iyileştirmeler gerektirdiğini ortaya koymaktadır. Özellikle Cidde'de yaşayan tüm anket katılımcıları, kenti yaya dostu hale getirmek için sokak ağının sahil ile bağlantılı hale gelmesi için iyileştirme projesinin gerekli olduğuna inanmaktadır. Yaya erişimi iyileştirildiği takdirde ziyaretçiler açısından kıyıya erişmek ve kıyının olanaklarından yararlanmak daha kolay olacaktır. Kıyı alanına bağlanan sokakların çoğu konut alanında yer aldığı için bulgular aynı zamanda bu sokaklar boyunca kamusal mekanlara olan ihtiyacı da vurgulamaktadır. Bu alan ile ilgili yapılacak gelecek çalışmalarda, örneklem boyutunun genişletilmesi ziyaretçilerin tercihlerini ve görüşlerini etkileyebilecek ek faktörleri incelemek açısından yararlı olacaktır. Anahtar Kelimeler: Sahil Bağlantısı, Kentsel Kıyı Gelişimi, Yaya Dostu Çevre, Cidde, Al-Shati Bölgesi