Pugh/Karar Matrisi yöntemiyle iç mimarlık eğitiminde ürün tasarımı: Akü sandalye tasarımı örneği

İç mimarlık mesleğinin ve eğitiminin tarihçesi rehberliğinde birçok ünlü mimar ve tasarımcının önemli ve tanınmış sandalye tasarımlarının bulunduğu bilinmektedir. Yüzyıllar içerisinde neredeyse bütün mimarlık dönemlerinde çeşitlilik göstererek yerini alan sandalye tasarımları, ünlü tasarımcılar tarafından bazı akımların ve ideolojilerin simgesi haline getirilmektedir. Böylelikle, iç mimarlık mesleği ve eğitimi tarihçesinde ürün tasarımı kapsamında doğrudan ilişki kuran sandalye elemanı, bu çalışmanın tasarım ürünü olarak Afyon Kocatepe Üniversitesi İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Bölümü Ekolojik Tasarım Dersi kapsamında 3.sınıf öğrencileri tarafından seçilerek tasarlanılmaktadır. Herhangi bir ürün tasarlamak amacıyla bir araya gelen ve az sayıdan oluşan tasarım ekiplerinin minimal bir bütçe ve sınırlı zaman diliminde belirledikleri ürünü ortaya koyabilmeleri adına etkin bir yönteme de ihtiyaçları bulunmaktadır. Ürün geliştirme modeli olarak seçilen ve çalışma neticesinde önerilen Pugh/Karar Matrisi yönteminin kullanıldığı bu tez çalışmasında, ortaya en iyi sandalye ürününün çıkartılması hedeflenilmektedir. Bu bağlamda, alanında profesyonel olan 6 kişilik tasarım ekibi tarafından Pugh/Karar Matrisi yöntemiyle "İşlev/Fonksiyonellik, Form/Biçim, Geometrik Düzen, Kompoziyon, Uygulama/Yapım" ana kategorileri belirlenmektedir. Bu ana kategorilerin alt kategorileri ise, Gestalt İlkeleri, Temel Tasarım İlkeleri ve Tasarım özellikleri ışığında sentezlenerek belirlenmektedir. Bu doğrultuda, tasarım süreci içerisinde dinamik bir yapıya sahip olan 18 adet kriter ortaya çıkmaktadır. Her bir ikili kriterin birbiriyle olan ilişkisi ve ham/göreceli ağırlığı tasarım ekibi tarafından tespit edildikten sonra, her bir kriter için referans görsel seçilmektedir. Tasarım ekibini oluşturan bireyler, tasarım sürecine en hâkim kişiler olması sebebiyle jüri rolünde de bulunarak, iki adet sandalye tasarımı jüri değerlendirmesine alınmaktadır. Bu çalışma sonucunda iki adet sandalye tasarımının başarıyla tamamlanması, üç döngü (değerlendirme-eleme-güncelleme) dâhilinde gerçekleşmektedir. İç mimarlık alanında ürün tasarımında ilk defa kullanılan Pugh/Karar Matris yönteminin sınırlı zaman ve bütçeye sahip tasarım ekipleri tarafından iç mimarlık alanında, mühendislik alanında ve diğer sosyal bilimler alanlarında gerçekleşebilecek ürün tasarımlarında kullanılarak etkin çözümler elde edileceği öngörülmektedir.