The Effect of granulocyte macrophage-colony stimulating factor on the radiation induced spesific wound healing deficit

47 6. ÖZET Özellikle lokal ileri evre tümörler olmak üzere malignansinin küratif tedavisinde preoperatif radyoterapi halen güncelliğini korumaktadır. Radyoterapi uygulaması; doz, volüm ve zamana bağlı olarak yara iyileşmesini geciktirmekte ve hematopoezisi azaltmaktadır. Radyoterapinin cilt üzerine olumsuz etkileri nedeniyle cerrahi ertelenmekte ve tümör üzerindeki küratif etki daha az olmaktadır. Bu kontrollü, randomize deneysel çalışmada preoperatif tüm vücut ışınlaması sonrası oluşturulan cerrahi keşi modelinde keşi esnasında topikal olarak uygulanan GM-CSF'in yara iyileşmesi üzerine etkisi yara kopma kuvveti ve histopatolojik incelemeyle değerlendirildi. Deneklerin yarısına 8 Gy'lik tüm vücut ışınlaması uygulanıp RTden 2 gün sonra 4 gruba randomize edildi. Grupl: Kontrol; Grup 2: GM- CSF uygulanan grup; Grup 3: Işınlanan kontrol; Grup 4: Işınlanan ve GM-CSF uygulanan grup. GM-CSF tek dozda, yara başına 15 \xg, topikal olarak uygulandı. Tüm vücut ışınlamasıyla yara kopma kuvveti ve histopatolojik değerlendirmeye göre yara iyileşmesinin bozulduğu saptandı. Işınlanan ve GM-CSF uygulanan deneklerde yara kopma kuvvetinin istatiksel olarak anlamlı oranda arttığı saptandı. Histopatolojik değerlendirmeyle ışınlanmış gruplarda bozulmuş olarak saptanan yara iyileşmesinin GM-CSF uygulamasıyla düzeldiği ve normal yara iyileşmesine yaklaştığı gözlendi. Böylece GM-CSF'in radyoterapiye bağlı yara iyileşmesindeki bozulmayı düzelttiği sonucuna varıldı. Bu bulguların doku enzim düzeyleri ölçümü ve farklı dozajdaki ilaç uygulamasıyla yapılacak daha ileri çalışmalarla desteklenmesi uygun bulundu.