Ratlarda civa kloridin akciğer dokusuna etkisi üzerine sodyum selenit ve vitamin E'nin koruyucu rolü

Çevresel ve endüstriyel kirleticilerin en önemlilerinden olan civa insan ve hayvan sağlığını olumsuz etkilemektedir. Bu çalışmada 300-320 gr ağırlığında erkek Wistar ratlar kullanılmıştır. Ratlar kontrol grubu (n=6) ve uygulama grubu (n=42) olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Uygulama grubu da kendi içerisinde yedi gruba ayrılmıştır. Bunlar: sodyum selenit uygulanan grup, vitamin E uygulanan grup, vitamin E+sodyum selenit uygulanan grup, civa klorid uygulanan grup, sodyum selenit+civa klorid uygulanan grup, vitamin E+civa klorid uygulanan grup, sodyum selenit+vitamin E+civa klorid uygulanan grup. 4 hafta süren muameleden sonra her bir ratın akciğer dokusu ışık mikroskobunda incelenmiş ve akciğer dokularındaki süperoksit dismutaz (SOD), katalaz (CAT), glutatyon peroksidaz (GPx) ve glutatyon-S-transferaz (GST) aktiviteleri ve MDA seviyeleri ölçülmüştür. Dördüncü haftanın sonunda kontrol, sodyum selenit, vitamin E ve vitamin E+sodyum selenit grupları arasında herhangi bir fark gözlenmemiştir. Civa klorid muameleli grupta süperoksit dismutaz (SOD), katalaz (CAT), glutatyon peroksidaz (GPx) ve glutatyon-S-transferaz (GST) aktivitelerinde kontrol grubuna göre anlamlı bir azalma gözlenirken, MDA seviyesinde kontrole göre anlamlı bir artış gözlenmiştir. Vitamin E+civa klorid, sodyum selenit+civa klorid ve sodyum selenit+vitamin E+civa klorid muameleli gruplarda araştırılan parametreler üzerine tamamen olmasa da koruyucu etkilerinin olduğu gözlenmiştir. Civa klorid muameleli gruptaki ratların akciğerlerinde birtakım histopatolojik değişiklikler meydana geldiği tespit edilirken, vitamin E+civa klorid, sodyum selenit+civa klorid ve sodyum selenit+vitamin E+civa klorid muameleli ratların akciğerlerinde ise daha az histopatolojik değişiklik gözlenmiştir. Sonuç olarak vitamin E, sodyum selenit ve vitamin E+sodyum selenit civa kloridin sebep olduğu akciğer toksisitesini azaltmış ancak tam olarak koruma sağlamamıştır.Anahtar Kelimeler : Civa klorid, sodyum selenit, vitamin E, akciğer toksisitesi, antioksidan enzimler, histopatoloji