Ratlarda deneysel tam katlı deri yaralarının iyileşmesi üzerine alfa lipoik asit, vitamin C ve nanomateryalin etkilerinin araştırılması

Bu çalışmada, alfa lipoik asitin (ALA) topikal formu ile nanopartikül enkapsüle edilmiş formlarının tam katlı deri yarası iyileşmesine etkileri; histopatolojik, immunohistokimyasal ve biyokimyasal parametrelerle değerlendirilmiş; Vitamin C grubu ile karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Bu amaçla kırk adet, erkek, 16 haftalık Wistar albino rat kullanıldı. Kontrol grubu dahil bütün gruplarda hayvanların sırt bölgesine bir cm çapında punch ile tam katlı deri yarası anestezi altında oluşturulduktan sonra, her grup sekiz hayvandan oluşacak şekilde bir kontrol ve dört deney grubuna ayrıldı. Kontrol grubu; yara oluşturulup deney süresince herhangi bir tedavi uygulanmadı. Vitamin C grubu: gastrik gavaj ile günlük 1000 mg/kg C vitamini verildi. ALA grubu; topikal olarak günlük 10 mg/kg ALA uygulandı, NPsALAgrubu; topikal olarak günlük 10 mg/kg NPsALA uygulandı. NPsAgFeALA grubu; topikal olarak günlük 10 mg/kg NPsAgFeALA uygulandı. Deney süreci on bir gün sürdü. Süre sonunda, yara bölgesi ve çevresindeki sağlam deri dokusunu içeren örnekler alınarak histopatolojik (HxE, Masson trikrom); ve immunohistokimyasal (TNF-alfa, COL3) yöntemlerle değerlendirildi. Ayrıca, hayvanlardan alınan kan örneklerinde antioksidan ve oksidatif stres belirteçlerinden katalaz (CAT), süper oksit dismutaz (SOD) ve malondialdehit (MDA) düzeyleri ölçüldü. Histopatolojik ve immunohistokimyasal incelemeler sonucunda, ALA ve nanopartikül formlarının yara iyileşmesini hızlandırdığı; kolajen sentezini artırarak yeniden epitelizasyonu desteklediği gözlemlendi. Kan analizlerinde ise, NPsALA grubunda enzimatik antioksidan düzeylerinin (CAT, SOD) kontrol ve ALA gruplarına kıyasla daha yüksek olması, bu formülasyonların sistemik düzeyde antioksidan etki oluşturduğunu ortaya koydu. Sonuç olarak, ALA ve nanopartikül türevlerinin yara iyileşmesi modelinde fibrobast aktivitesini ve vasküler proliferasyonu artırarak dokunun re-modelizasyon sürecine olumlu katkı sağladığı değerlendirildi.