Ratlarda Ksilol ve Formalin inhalasyonunun testis dokusu üzerine etkisi

ÖZETAraştırmada, anne gebeliğinin başlangıcından itibaren, doğumdan itibaren ve pubertedenitibaren ksilol ve formalin koklatılan ratların testis dokusunda meydana gelenimmunohistokimyasal ve histometrik değişimlerin belirlenmesi amaçlanmıştır.Bu amaçla 96 adet erkek Sprague Dawley rat materyal olarak kullanıldı. Materyal; annegebeliğinin başlangıcından itibaren, doğumdan itibaren ve puberteden itibaren denemeyealınmak üzere, üç yaş grubunda düzenlendi. Her yaş grubundan sekizer hayvanın 8 haftaboyunca, bulundukları ortamda günde 8 saat süreyle ksilol (300 ppm), formalin (6 ppm) veksilol+formalin (150 ppm+3 ppm) solunumu gerçekleştirmeleri sağlandı. Belirtilen yaşgruplarına göre düzenlenen kontrol grupları da herhangi bir uygulama yapılmadan, eşit ortamkoşullarında 8 hafta süreyle tutuldu. Deney süresi sonunda beş haftalık, sekiz haftalık ve 18haftalık olan hayvanların canlı ağırlıkları ve testis ağırlıkları belirlendi.Hazırlanan bloklardan alınan kesitlere histometrik değişimleri belirlemek amacıyla üçlüboyama metodu, relaksin benzeri faktörün (relaxin like factor-RLF) gösterilebilmesi içinstrept avidin-biyotin kompleks (strept avidin-biotin complex/ sABC) boyama metoduuygulandı. Işık mikroskobu (Leica DMLB) ile RLF'nin dokudaki yoğunluğu; mikroskobabağlı görüntü analiz sistemi yardımı (Leica Q Win Standart) ile tubulus alanı ve tubulus epitelyüksekliği tespit edildi.Yapılan çalışmada Sertoli ve Leydig hücreleri; beş, sekiz ve 18 haftalık ratlarıntestislerinde gözlendi. Sekiz haftalıktan itibaren daha belirgin olmakla birlikte her üç yaşgrubunda da spermatidlere rastlandı. Onsekiz haftalık yaş grubunda tubulus lumenindebelirgin şekilde spermatozoonlar gözlendi.Kimyasal koklatılmayan her üç yaş grubunda, immunohistokimyasal olarak Leydighücreleri RLF pozitif tespit edildi. Kimyasal koklatılan gruplarda RLF'nin boyanmasında;ksilol inhalasyonundan etkilenme olmazken, formalin koklatılan sekiz ve onsekiz haftalık yaşgruplarında boyanma yoğunluğunda azalma tespit edildi. Sekiz ve onsekiz haftalıkksilol+formalin koklatılan grupta ise boyanma görülmedi.Testis ağırlığının, tüm gruplarda kimyasal inhalasyonundan bağımsız olarak, ilerleyenyaş ve canlı ağırlık artışı ile birlikte arttığı tespit edildi.Tubulus alanına, yaş, canlı ağırlık, kimyasal madde ve kimyasal madde-yaşinteraksiyonunun etkilerinin istatistiksel olarak önemli olmadığı görüldü.Epitel yüksekliği ksilolden etkilemezken, formalin ile ksilol+formalin inhalasyonlarıepitel yüksekliğini azalttı. Tüm kimyasal madde grupları için geçerli olmak üzere, beş haftalıkyaş grubunda epitel yüksekliği diğer yaş gruplarına göre daha yüksek olarak tespit edildi.Sonuç olarak, formalin ve ksilol+formalin kombinasyonları, Leydig hücreleri (RLF) vetubulus epiteli açısından rat testis dokusunu olumsuz yönde etkilemiştir.Anahtar kelimeler; Histometri, tubulus seminiferus kontortus, relaksin benzeri faktör(RLF), ksilol, formalin, rat