Ratlarda periton fibrozisi gelişimini önlemede irbesartan ve spironolaktonun etkileri

VII - ÖZET Sürekli ayaktan periton diyalizi (SAPD) sırasında tedavinin etkinliğini azaltan periton fîbrozisi gelişmesinin önlenmesi ile ilgili araştırmalar yapılmaktadır. Son zamanlarda renin angiotensin aldosteron sisteminin hemodinamik etkilerden bağımsız olarak miyokard, böbrek ve vasküler yapılarda fibrozis oluşumu ile ilişkisini gösteren çeşitli çalışmalar yayınlanmıştır. Biz bu deneysel çalışmada angiotensin II reseptör antagonisti (İrbesartan) ve aldosteron antagonistinin (Spironolakton) periton fibrozisini önlemedeki etkilerini araştırmayı amaçladık. 40 adet wistar rat 5 gruba randomize edildi. I)Bakteri(B) II)Bakteri-İrbesartan(Bİ) III)Bakteri-Spironolakton(BS) IV)Bakteri-İrbesartan-Spironolakton(BİS) V)Kontrol(K). İlk 4 gruba önce intraperitoneal (İP) olarak bakteri-Cytodex süspansiyonu verildi. V.gruba ise İP olarak sadece Cytodex süspansiyonu verildi. I.grup tedavisiz bırakıldı. Il.gruba İrbesartan (100mg/kg), IILgruba Spironolakton(50mg/kg), IV.gruba iki ilaç aynı dozlarda enteral gavaj yoluyla verildi. 8. günde ratların batırılan açılarak peritonda yapışıklık skorlaması yapıldı. Ratlar sakrifıye edilirken periton lavajı, kan ve periton dokusu örnekleri alındı. Üç ayrı periton bölgesinden (karaciğer, barsak, karın ön duvarı) alınan doku örnekleri H&E ve Masson's Trichrome ile boyanarak ışık mikroskobunda incelendi. Her periton örneğinin 3 ayrı random bölgesinde inceleme yapıldı. Periton doku kalınlıkları ölçüldü. Ayrıca inflamasyon ve fibrozis yan kantitatif olarak derecelendirildi. Ortalama değerler saptandı. Periton lavajı ve serum örneklerinde transforming growth faktör-131 (TGF-J31), prokollagen tip I C-propeptid (PICP), prokollagen tip III N-propeptid (PIIINP) düzeyleri ölçüldü. Periton total yapışıklık skorları B grubunda K grubuna göre anlamlı artış gösterdi (p<0.01). Ortalama periton kalınlığı, ortalama inflamasyon ve ortalama fibrozis skorları B grubunda K grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulundu. Sonuçta deneysel modelimizde yeterli periton fibrozisi oluştu. Bİ ve BİS gruplarında total yapışıklık skorları B grubuna göre anlamlı olarak azalmış bulundu (p<0.01). BS grubunda yapışıklık skoru B grubuna göre azaldı, ancak anlamlılık sınır değerde idi (p=0.06). Tüm tedavi gruplarının (Bİ,BS,BİS) ortalama periton kalınlığı değerleri Bakteri grubuna göre anlamlı olarak azalmış bulundu, ancak ortalama inflamasyon ve ortalama fibrozis skorları anlamlı azalma göstermedi. Total yapışıklık skoru, ortalama periton kalınlığı, ortalama inflamasyon ve ortalama fibrozis değerleri birbirleri ile anlamlı pozitif korelasyon gösterdi. Periton lavajında TGF-B1 düzeyi tüm gruplarda benzer bulundu. Serum TGF-J31 düzeyleri B grubunda K grubuna göre anlamlı artış gösterdi. Bİ ve BS gruplarının serum TGF-B1 düzeyleri B grubuna göre anlamlı olarak azalmış bulundu. Periton lavajı PICP ve 37PIIINP düzeyleri ile serum PIIINP düzeyleri tüm gruplarda benzerdi. Serum PICP düzeyleri Bİ ve BİS gruplarında B grubuna göre anlamlı olarak farklı bulundu. Sonuç olarak bizim çalışmamızda her ne kadar biyokimyasal veriler istatistiksel olarak anlam kazanmasa da, histopatolojik veriler îrbesartan ve Spironolaktonun bakteriyel peritonite bağlı periton hasarlanmasını azalttığım, ayrıca îrbesartan ve Spironolaktonun periton hasarlanmasını azaltmada birbirlerine üstünlüğü olmadığım ve birlikte verilmelerinin ek yarar getirmediğini göstermektedir. Diğer yandan bakteriyel peritonite bağlı periton hasarlanmasında angiotensin H'ye bağımlı mekanizmaların da etkin rol oynadığım, bu nedenle periton hasarlanmasının önlenmesinde îrbesartan ve Spironolaktonun kullanılabileceğini düşündürmektedir. 38