Ratlarda uzun süreli topikal oksimetazolin ile oluşturulan rinitis medikomentoza üzerine badem yağının etkileri

Amaç: Bu deneysel hayvan çalışması ile rinitis medikomentozada; nazal mukozada gerçekleşen histopatolojik değişikliklerin saptanması ve kanıtlanmış tedavisi bulunmayan bu hastalıkta klinik deneyime dayanarak kullanılan topikal steroide alternatif oluşturabilecek bir tedavi seçeneğinin literatüre kazandırılması amaçlandı. Yöntem: Çalışmaya toplam 40 erkek rat dahil edildi. Bu ratlardan 32 tanesinde burunlarına 60 gün boyunca günde 3 defa uygulanmış olan intranazal oksimetazolin ile rinitis medikomentoza oluşturuldu, 8 tanesine yalnızca serum fizyolojik uygulanarak kontrol grubu oluşturuldu. 60 gün sonunda kontrol grubundan 8 rat ve oksimetazolin uygulanan gruptan 8 rat ön incelemeye alındı, karşılaştırma sonucunda rinitis medikamentozanın oluştuğu kesinleştirildi. Rinitis medikamentoza oluşturulmuş olan 32 rattan 8 tanesine 15 gün boyunca intranazal serum fizyolojik uygulanarak tedavi kontrol grubu oluşturuldu, 8 tanesine intranazal mometazon furoat uygulandı, kalan 8 tanesine de intranazal badem yağı uygulandı. Ardından ratlar sakrifiye edilerek 3 grubun nazal mukozasındaki değişiklikler histopatolojik olarak incelendi ve kantitatif skorlama verileri ile gruplar arası karşılaştırma yapıldı. Bulgular: Rinitis medikamentoza oluşumunu kesinleştirmek için yapılan ön incelemede rinitis medikomentoza grubunun medyan subepitelyal ödem, inflamasyon, konjesyon, submukozal bez dejenerasyonu ve total medyan skorları kontrol grubuna göre anlamlı derecede yüksek olduğu saptandı (sırasıyla p<0,001, p=0,001 ve p=0,002). Medyan subepitelyal ödem ve konjesyon skorları badem yağı grubunda nazal steroid grubuna göre anlamlı derecede düşüktü (sırasıyla p=0,017 ve p=0,015). Medyan inflamasyon ve submukozal bez dejenerasyonu skorları badem yağı grubunda tedavi kontrol grubuna göre anlamlı derecede düşük olduğu saptandı (sırasıyla p=0,025 ve p=0,02). Tüm histopatolojik parametreler birlikte değerlendirildiğinde badem yağı grubunun total medyan skoru, tedavi kontrol grubu ve nazal steroid grubunun total medyan skoruna göre anlamlı derecede düşük olduğu saptandı (sırasıyla p=0,007 ve p=0,001). Sonuçlar: Badem yağının intranazal kullanımının; ratlarda rinitis medikamentoza tedavisinde intranazal steroidlere göre daha etkili olduğu saptandı. Anahtar Sözcükler: Rinitis medikamentoza, badem yağı, nazal steroid, nazal mukoza, nazal dekonjestan