Ratlarda yüksek fruktozlu diyetin beyin dokusunda sirkadiyen saat genleri üzerine etkilerinin belirlenmesi

Sirkadiyen saat genleri, canlının biyolojik saati olup vücudun çalışma mekanizmasını düzenler. BMAL1, Period, Clock, Cryptochrome ve Rev-Erbα genlerinden oluşmaktadır. Yakalışk 24 saatlik bir ritim gösterir ve canlının uyku- uyanıklık durumunu, biyokimyasal, psikolojik davranışlarını etkiler. Bu çalışmanın amacı yüksek fruktozlu beslenen ratlarda prebiyotik, probiyotik ve sinbiyotik tedavisinin beyin dokusunda sirkadiyen saat genleri üzerindeki etkilerini araştırmaktır. Çalışmada 40 adet Wistar erkek albino rat kullanılıp 5 gruba ayrılmıştır. İlk 7 hafta standart yem ve %20 fruktoz içeren su ile beslenmeleri sağlanmıştır. Akabinde 6 haftalık daha ek tedavi (probiyotik, prebiyotik, sinbiyotik) uygulanmıştır. Anestezissiz ötenazi yapılıp her bir ratın boynunda 5cc kan alınıp daha sonra beyin rezeksiyonu yapılmıştır. Beyin dokusunda sirkadiyen saat genlerinin (Bmal1, Clock, Rev-Erbα ve Per2) mRNA ekspresyon düzeyleri belirlenip biyokimyasal parametrelerle karşılaştırılmıştır. CLOCK, BMAL1 ve Per 2 genleri arasında anlamlı pozitif yönlü güçlü bir korelasyon (p < 0.01) bulunmuş olup Rev-Erbα geni ile anlamlılık saptanmamıştır. Rev-Erbα geninin IL-6 ve IL-1β ile negatif yönlü anlamlı korelasyon gösterdiği, BMAL1 ve Per2 genlerinin GSH ve MDA elemanları ile pozitif yönlü anlamlı korelasyon (p < 0.05) gösterdiği, CLOCK geninin GSH ile anlamlı pozitif yönlü güçlü (p < 0.01) korelasyon MDA ile pozitif yönlü anlamlı korelasyon (p < 0.05) gösterdiği saptanmıştır.