Ratlardaki sisplatin nefrotoksisitesinde astaksantinin koruyucu etkisi

Amaç:Sisplatin kanser kemoterapisinde solid tümörlere karşı oldukça etkin ve geniş kullanıma sahip olan bir antineoplastik ajandır.Nefrotoksisite, sisplatinin kullanımını kısıtlayan en önemli yan etkisidir.Sisplatin ile gelişen akut böbrek hasarının patogenezi oksidatif stres, inflamasyon ve hücre siklüs değişikliklerini de içerecek şekilde multifaktöriyeldir.Astaksantin haematococcus pluvialis adlı mikroalgden elde edilen, yüksek antioksidan, antienflamatuar, etki gösteren karotenoid pigmentdir. Yapılan çalışmalarda astaksantinin inflamasyonu azalttığı, immün yanıtı artırdığı gösterilmiştir. Bu çalışmayla astaksantinin antioksidan ve antiinflamatuar etkisinden yararlanarak deneysel olarak oluşturulacak olan sisplatin nefrotoksisitesini önlemedeki etkisi klinik, biyokimyasal ve histopatolojik olarak değerlendirilecektir. Gereç ve Yöntem:Çalışmamızda Spraque-Dawley cinsi, 48 adet, 250-350 gr ağırlığında erişkin erkek sıçan kullanıldı. Deney hayvanları her grupta 8 adet olmak üzere 6 gruba ayrıldı. Kontrol grubuna (Grup 1) enjeksiyon uygulanmadı. Zeytinyağı kontrol grubuna (Grup 2) sadece zeytinyağı uygulandı. Sham grubuna (Grup 3) sadece günlük 75 gr astaksantin ekstresi uygulandı. Sisplatin grubuna (Grup 4) sadece 5. gün 16mg/kg tek doz sisplatin uygulandı. Sisplatin+astaksantin 25 mg grubuna (Grup 5) 5. gün 16mg/kg tek doz sisplatin ve günlük 25 gr astaksantin ekstresi uygulandı. Sisplatin+astaksantin 75 mg grubuna (Grup 6) 5. gün 16mg/kg tek doz sisplatin ve günlük 75 gr astaksantin ekstresi uygulandı.Enjeksiyonlar intraperitoneal yolla uygulandı. Cerrahi girişim öncesi anestezi, intraperitonealyolla 50 mg/kg ketamin ve 10 mg/kg ksilazin uygulanarak sağlandı. 8. günde tüm ratlar sakrifiye edilerek histopatolojik, immünohistokimyasal ve biyokimyasal incelemeleri yapıldı. Bulgular:Biyokimyasal incelemede sisplatin grubunda TAS seviyesi anlamlı olarak azalırken TOS seviyesi anlamlı olarak artmış, sisplatin + astaksantin 25 mg ve sisplatin + astaksantin 75 mg gruplarında TAS seviyesi anlamlı olarak artarken TOS seviyesi anlamlı olarak azalmışbulunmuştur. Ratların böbreklerinden alınan kesitlerin mikroskobik histopatolojik incelemesinde kontrol, zeytinyağı kontrol ve astaksantin 75 mgkontrol grubunda böbrek yapılarının tamamen normal yapıda olduğu,Cisplatin grubunda ise böbrek yapılarının hasarlı olduğu tesbit edildi. Sisplatin grubunda izlenenpatolojik değişikliklerinsisplatin + astaksantin 25 mg ve sisplatin + astaksantin 75 mg gruplarında izlenmediği ve böbrek dokusunun tipik histolojik yapı özellikleri sergilediği görüldü ve her iki grup arasında fark görülmedi. İmmunohistokimyasal incelemede pozitif immun hücre sayısal yoğunluğu sisplatin grubunda anlamlı olarak artmış bulunurken diğer tüm gruplarda tübül hücrelerinin immün negatif olduğu ve gruplar arasında anlamlı fark olmadığı saptandı.Bulgular doğrultusunda istatistiksel analiz yapıldığında sisplatin grubunda renal korpüskül, proksimal ve distal tübül yüzey alanı kontrol grubuna kıyasla anlamlı olarak artmış olduğu saptandı. Diğer gruplar arasında anlamlı bir fark saptanmadı. Sonuç:Sonuç olarak astaksantinin sisplatin nefrotoksisitesi üzerine koruyucu etkisinin olduğu kanaatına varıldı. Anahtar kelimeler: Astaksantin, nefrotoksisite, sisplatin