Bulgur fabrikalarının atık sularından enerji, besin ve su geri kazanımı

Bu çalsmada bulgur fabrikalarnin atik sularndan enerji, besin ve suyun geri kazanmi arastrlmistir. Bulgur üretiminde yüksek miktarda su kullanmi ve atilmasindan dolayi, özellikle yikama ve pisirme islemleri önem arz etmektedir. Günümüzde, sanayide yikama ve pisirme isleminden meydana çikan atik su herhangi bir isleme konmadan atilmaktadir. Bu çalsmada, yikama (20 °C) ve pisirme (97 °C) islemi 1 oran bugday oranina sirasiyla 1 ve 2 oran su kullanldi. Yikama ve pisirmeden elde edilen atik suyu sirasiyla filtrasyon, santrifüj ve içersinde kum, aktif karbon ve reçine bulunan kolon ve en sonunda ultraviyole isiktan geçirilmistir. Bu islemlerin etkilerini ögrenmek amaciyla, atik suyun özellikleri (çözünmüs oksijen, BOt5, renk degerleri, pH, bulanklk, iletkenlik, toplam kati madde, Brix ve sadece yikama suyunda mikrobial yük) islemlerden önce ve sonra belirlendi. tstatistiksel olarak, atik su islemlerinin yikama ve pisirme sularna ait BOt5 degerlerinde sirasiyla 311.5`ten 169.9'a ve 429.5'ten 93.7 mg/l olmak üzere önemli (p<0.05) etkileri oldugu belirlenmistir. Her iki atik suda da renk degerleri olumlu yönde degismistir. Toplam kati madde, iletkenlik, Brix ve bulanklk degerleri düsmüstür. Ayrca uygulanan atik su degerlerine ek olarak, pisirme isleminden elde edilen atik su bir sonraki pisirme isleminde temiz su ile karstirlarak kullanilmistir. Ve daha sonraki pisirme islemlerinde de kullanlabilecegi anlasilmistir. Bununla beraber pisirme suyuna geçen besinler, pisirme suyundaki BOt5 degerinin yükselmesine sebep olmaktadir. Bu noktada, bu besinleri geri kazanmak için püskürtmeli kurutma yöntemi kullanlmistir. Püskürtmeli kurutma yöntemi ile elde edilen ürün %19 protein, %10 ni§asta ve %12 kül oran ile hazir çorba, bebek mamasi olarak ta kullanlabilir. Elde edilen sonuçlara göre, yikama ve pi§irme i§lemlerinden sirasiyla %73.4 ve %49.5 oraninda su geri kazanlabilmektedir. Ayrca, 50 ton/gün kapasiteli bir bulgur fabrikasi, yillk olarak $ 70524 ve 19080 ton su geri kazanabilecektir. Yatirm maliyeti, isletme maliyeti, hurda degeri ve servis ömrünün hesaplanmasinn ardindan net kar $ 51524 olarak ortaya çikmistir. Anahtar kelimeler: atik su, geri kazanm, bulgur, pisirme, yikama, enerji, su, besin.