Türkiye'de Fırat ve Dicle havzalarının maksimum akış değerleri için l-moment yaklaşımı ve noktalama-pozisyon yöntemi ile bölgesel taşkın frekans analizi

Barajlar, köprüler, su yolları vb. gibi hidrolik yapıların tasarımı için proje ömrü boyunca maksimum taşkın debisini tahmin etmemiz gerekir. Bu pik değer, gözlemlenen yıllık anlık maksimum akış serilerinin değerlerine dayalı olarak tahmin edilmektedir. L-Moment ve Plotting Position yöntemleri gibi maksimum akış değerini tahmin etmek için kullanılan birkaç yöntem vardır. Bu çalışmada, olasılık dağılım parametrelerini tahmin etmek için Türkiye'de Fırat ve Dicle Havzalarında daha önce kaydedilen yıllık anlık maksimum akış serilerine L-momentler yöntemi kullanılarak bölgesel taşkın frekans analizi uygulanmıştır. Homojen bölgeler L-momentler yöntemi kullanılarak belirlenmiş ve farklı bölgelerde Xtest yazılımı kullanılarak Genelleştirilmiş Ekstrem Değer, Genelleştirilmiş Normal, Genelleştirilmiş Pareto, Pearson Tip 3, Genelleştirilmiş Logistic ve Wakeby dağılımları uygulanmıştır. Tahminlerin doğruluğu, bölgesel L-Moment algoritması ile değerlendirilmiştir. Sonuç olarak Türkiye'deki Fırat havzası için Ekstrem Değer dağılımın ve Dicle havzası için Normal dağılımın uygun olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Bölgesel taşkın frekans analizi, L-momentler, Noktalama Pozisyonu, First havzası, Dicle havzası