Rehberlik ve araştırma merkezinde otizm spektrum bozukluğu olan çocukların eğitsel değerlendirme ve tanılama sürecine ilişkin bir durum çalışması

Bu araştırmanın amacı, Kahramanmaraş/Dulkadiroğlu Rehberlik ve Araştırma Merkezinde (RAM) Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) olan bireylerin eğitsel değerlendirme ve tanılama sürecini deneyimleyen katılmcıların görüşleri doğrultusunda aydınlatmaktır. Nitel bir durum çalışması olarak yürütülen bu çalışmada RAM'da görevli iki yönetici, yedi öğretmen ve OSB'li çocuğu bulunan yedi ebeveynden oluşan katılımcılarla bireysel yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların görüşleriyle elde edilen veriler içerik analizi ile incelendiği bu çalışmanın bulguları; tıbbi tanılama, ortam, personel yeterliliği, ölçme araçları, OSB'li bireyler ve ebeveynler olarak altı tema ile açıklanmıştır. RAM'da OSB'li çocukların değerlendirilmesi sürecinde yaşanan güçlüklerin; tıbbi tanılamaya bağlı değerlendirme yapılması, RAM'ların tanılama yetkisinin olmaması, değerlendirme öncesi OSB'li bireylerle iletişim kurulmaması, değerlendirme ortamının tek tip olması, anlık değerlendirme yapılmasından kaynakladığı belirtilmiştir. Bu güçlüklere ek olarak personelin OSB hakkında deneyimsizliği ve ölçme araç/gereç kullanım bilgisinin yetersizliğinin de değerlendirme sürecini etkilediği ifade edilmektedir. Sürecin iyileştirilmesi için katılımcıların önerileri; tıbbi tanılamaya bağlı değerlendirme yapılmaması, OSB'li bireylerle değerlendirme öncesi iletişim kurulması, değerlendirme ortamlarının çeşitlendirilmesi ve sürenin uzatılması, gözlemlerin çeşitli ortamlarla zenginleştirilmesi yönünde olmuştur. Personel yeterliliğinin hizmetiçi eğitimlerle arttırılması, lisans programlarında düzenleme yapılması, OSB'li bireyler için ölçme aracı/batarya geliştirilmesi, aileler için bekleme süresinin kısaltılması ve randevu alımının kolaylaştırılması öneriler arasında yer almıştır.