Özerk öğrenme, günlük ritim, sosyal jetlag ve ortalama uyku süresi ile fen başarısı arasındaki ilişki

Bu çalışmanın amacı, bireysel farklılıklardan olan günlük ritim, özerk öğrenme sosyal jetlag, ortalama uyku süresi ile bireylerin fen bilimleri ders başarılarıyla ilişkisi ve günün farklı zamanlarında uygulanan fen başarı testlerinden elde edilen puanların bireylerin günlük ritim tercihleri ile farklılaşıp farklılaşmadığını araştırmaktır.Bu araştırmada değişkenler arasındaki ilişki belirleneceği için, betimsel-ilişkisel yöntem kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemi Darıca' da bir devlet okulunda öğrenim görmekte olan 291 altıncı sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Bu çalışmada, günlük ritim tercihlerini belirlemek için, Önder ve Beşoluk (2013) tarafından Türkçeye uyarlanan ve güvenirlik geçerlilik çalışması yapılan "günlük ritim belirleme ölçeği (MESC)" kullanılmıştır. Kaya (2012) tarafından İngilizce öğretimi için kullanılan "özerk öğrenme aktiviteler ölçeği", fen bilimleri dersi için uyarlanarak kullanılmıştır. Öğrencilerin fen bilimleri dersi başarı puanlarını belirlemek için farklı zaman dilimlerinde uygulanmak üzere 20 maddeden oluşan ve aynı kazanımları ölçen üç tane başarı testi geliştirilmiştir. Yürütülen analizlerde, yaş, cinsiyet, düzeltilmiş uykunun orta noktası (MSFsc), ortalama uyku süresi (OUS), sosyal jetlag, günlük ritim ve özerk öğrenme değişkenlerinin ortalama başarı puanlarını yordayıp yordamadığı araştırılmıştır. İstatiksel olarak, cinsiyet faktörü ve sosyal jetlag puanlarının ortalama başarı puanlarının anlamlı yordayıcıları olduğu görülmüştür. Kız öğrencilerin ortalama başarı puanlarının erkek öğrencilere göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Sosyal jetlag puanı ile ortalama başarı puanı arasında negatif ilişki bulunmuştur. Farklı zaman dilimlerinde elde edilen başarı puanları için cinsiyet, yaş, OUS, MSFsc, Sosyal Jetlag ve Özerk öğrenme puanlarının anlamlı yordayıcılar olup olmadığı analiz edilmiştir. Elde edilen analizlere göre, T1 (sabah uygulanan sınav) sınav puanı için cinsiyet ve sosyal jetlag puanlarının istatiksel olarak anlamlı yordayıcılar olduğu bulunmuştur. Kız öğrencilerin T1 sınav puanlarının erkek öğrencilere göre daya yüksek olduğu belirlenmiştir. Sosyal jetlag ile T1 sınav başarı puanları arasında negatif ilişki bulunmuştur. T2 (öğlen uygulanan sınav) sınav başarı puanı için sosyal jetlag puanlarının istatiksel olarak anlamlı bir yordayıcı olduğu bulunmuştur. İki faktör arasında negatif ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. T3 (akşam uygulanan sınav) sınav başarı puanları için cinsiyet, sosyal jetlag, özerk öğrenme toplam puanı ve MSFsc puanlarının istatiksel olarak anlamlı yordayıcılar olduğu bulunmuştur. Kız öğrencilerin T3 başarı puanlarının erkek öğrencilere göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. T3 ile sosyal jetlag puanı negatif ilişkili fakat MSFsc ile özerk öğrenme toplam puanı pozitif ilişkili çıkmıştır. Özerk öğrenme puanları için yaş, cinsiyet, MSFsc, OUS, sosyal jetlag, günlük ritim toplam puanlarının anlamlı yordayıcılar olup olmadığı analiz edilmiştir. Elde edilen veriler incelendiğinde, özerk öğrenme puanları için cinsiyet ve günlük ritim toplam puanlarının istatiksel olarak anlamlı yordayıcılar olduğu bulunmuştur. Erkek öğrencilerin özerk öğrenme aktivite puanları kız öğrencilere göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Özerk öğrenme puanları ile günlük ritim puanları arasında pozitif ilişki bulunmuştur. Günlük ritim tipleri olan, sabahçı tip ve gececi tip bireylerin cinsiyet ve yaş faktörleri kontrol edildiğinde günün farklı zamanlarında uygulanan sınavlardan elde edilen başarı puanları arasında fark olup olmadığı incelenmiştir. Sabahçı tip ve gececi tip bireylerin sabah ve akşam girdikleri sınav puanları incelendiğinde istatiksel olarak anlamlı fark çıkmıştır. Sabahçı tip bireylerin sabah girdikleri sınav puanları akşam girdikleri sınav puanlarından anlamlı derecede yüksek çıkmıştır. Gececi tip bireylerin akşam girdikleri sınav puanları sabah girdikleri sınav puanlarından anlamlı derecede yüksek çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: Özerk Öğrenme, Günlük Ritim, Fen Başarısı, Ortalama Uyku Süresi, Sosyal Jetlag