AB üyesi ve aday ülkelerde ekonomik büyüme ve finansal gelişme arasındaki ilişki: Dinamik ve statik panel veri analizi

Bu tezde finansal gelişme ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki hem teorik hem de ampirik yaklaşımlarla incelenmiştir. Çalışmanın teorik kısmında finansal gelişme ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin gelişimini ve finansal gelişme ile ekonomik büyüme arasındaki bağlantı incelenmiştir. Çalışmanın ampirik kısmında ise Avrupa Birliğine üye ve üyeliğe aday 29 ülkenin oluşturduğu panel veri seti ile sermaye piyasaları ve bankacılık sektörünün ekonomik büyüme üzerine etkileri 1993-2007 yılları için incelenmiştir. Çalışmaya konu olan ülkeler ekonomik gelişmişliklerine göre iki alt gruba ayrılmış ve ilişkinin incelenmesinde statik ve dinamik panel veri analizleri, panel eşbütünleşme analizi ve nedensellik analizleri kullanılmıştır.Statik model regresyon sonuçları, gelişmekte olan ülkelerde bankacılık sektöründeki gelişmenin ekonomik büyüme üstünde daha etkili, gelişmiş ülkelerde ise sermaye piyasalarındaki gelişmenin ekonomik büyüme üstünde daha etkili olduğunu göstermektedir. Dinamik model regresyon sonuçları ise sermaye piyasasındaki gelişmelerin hem gelişmekte olan hem de gelişmiş ülke ekonomilerinde daha etkili olduğunu göstermektedir. Finansal gelişme ve ekonomik büyüme arasındaki uzun dönemli ilişkinin incelenmesinde Pedroni (1997, 1999) eşbütünleşme analizi yöntemi kullanılmış ve sonuçlar uzun dönemli ilişkinin varlığını desteklemiştir. Finansal gelişme ve ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkisinin incelenmesinde Granger (1969) nedensellik ve dinamik nedensellik yaklaşımları kullanılmıştır. Gelişmekte olan ülkelerde bankacılık sektöründeki gelişme ile ekonomik büyüme arasında iki yönlü bir nedensellik tespit edilirken, sermaye piyasasındaki gelişme ile ekonomik büyüme arasında tek yönlü bir nedensellik tespit edilmiştir. Gelişmiş ülkelerde sadece sermaye piyasaları ile ekonomik büyüme arasında bir nedensellik tespit edilebilmiştir.