Çevresel kaos ve okul öncesi çocukların günlük kortizol seviyeleri arasındaki ilişki
Is this your thesis?
This record came from a bulk archive import. If it’s yours, link it to your profile.
Abstract (TR)
Kortizol, hipotalamik-hipofiz-adrenal (HPA) ekseni etkinliğinin yaygın olarak kullanılan bir göstergecidir. Bu çalışma kaotik ev ve okul öncesi ortamının çocukların bazal kortizol seviyeleri üzerinde, sosyoekonomik statünün (SES) de ötesindeki ana, arttırıcı ve etkileşimli rolünü araştırmayı amaçlamıştır. Çalışmaya 75 (47-83 ay) çocuk, aileleri ve okul öncesi öğretmenleri katılmıştır. Çevresel kaos, ev için CHAOS ve sınıf için LECP ölçekleri ile ölçülmüştür. SES ebeveynlerin gelir ve eğitim durumunun standardize ortalaması olarak hesaplanmıştır. HPA eksen etkinliği diurnal tükürük kortizolü ile ölçülmüştür. Numuneler ev ve okul öncesi kurumlarda, sabah ve öğleden sonra olmak üzere ikişer gün toplanmıştır. Diurnal kortizol eğrileri, gündüz ve öğleden sonra ölçümlerinin farkı olarak hesaplanmıştır. Önceki çalışmaları da replike ederek, ev kortizol eğrilerinin kreştekilerden daha yüksek olduğu, kortizol değerlerinin sabahtan öğleden sonraya doğru daha dik bir şekilde azaldığı gözlenmiştir. Temel hipotezler çok katmanlı doğrusal regresyon analizi ile test edilmiştir. Ev ve kreş ortamındaki kaosun ilgili ortamda ölçülen kortizol seviyeleriyle anlamlı bir ilişkisi görülmemiştir. Beklenenin aksine, kreş ortamındaki kaosun evde ölçülen kortizol eğrisiyle, ev ortamındaki kaosun ise kreşte ölçülen kortizol eğrisiyle, SES'in de ötesinde, özgün ve pozitif bir şekilde ilişkili olduğu görülmüştür. Kreş kortizol değerlerinde çevresel kaosun etkileşimli rolü saptanmış, sonuçlar ev ve kreş ortamındaki kaosun ikili risk yaratabileceğini önermiştir. Bulgular hafif ve orta dereceli kaosun düşük risk örneklemlerinde mikrosistemler arası olası adaptif etkisi ve literatür verileri ışığında incelenmiştir.
Author
Nihan Sönmez
How to Cite
Nihan Sönmez (Yüksek Lisans Tezi). Çevresel kaos ve okul öncesi çocukların günlük kortizol seviyeleri arasındaki ilişki, 2019, Boğaziçi University.
Keywords
License
Tüm Hakları Saklıdır
This work is shared under the specified license terms.
More theses from Boğaziçi University
- İş zekası uygulamalarında üretken yapay zekanın benimsenmesini etkileyen faktörlerin araştırılması(2025)
- Entanglement of labor and environment in an emerging nuclear power landscape: The Akkuyu NPP(2023)
- Darağacının ardında: Türkiye'de idam cezası, hukuk ve yasama performansı (1926-1990)(2025)
- Doğaya atfedilen değerler, doğayla bağ, çevre dostu davranış ve esenlik: İstanbul'daki kent parkları ziyaretçileri üzerine bir vaka çalışması(2025)
- Türkiye'de bölgesel kalkınma ajanslarının çevre yönetişimindeki rolü üzerine bir değerlendirme: Trakya Bölgesi üzerine bir vaka çalışması(2025)
- Türkiye'de süt üretiminin politik ekolojisi: Değişen pratikler, kırsal geçim kaynakları ve süt hayvanları(2025)