İhracat ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki: Türkiye ve Avrupa Birliği için mukayeseli bir analiz

Bu çalışma, Türkiye ve 5 Avrupa Birliği ülkesinde (Fransa, Almanya, İtalya, Hollanda ve İspanya) ihracat, ithalat ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkiyi 2010-2020 dönemi için panel verileri kullanarak analiz etmek amacıyla yapılmıştır. Bu konunun seçilmesinin veya bu çalışmanın yapılmasının gerekçesi; Türkiye'nin AB ülkeleri ile önemli bir ticaret ortağı olması ve AB bölgesine girmeye aday olması nedeniyle, ekonomik büyüme ve ihracatın kontrol edilmesinin, özellikle AB ülkeleri ile ilişkilendirildiğinde daha önemli olmasıdır. Bu çalışmada bağımlı değişken GSYİH iken bağımsız değişkenler ihracat ve ithalattır. Çalışma, FMOLS (tamamen değiştirilmiş sıradan en küçük kareler) tahmin tekniklerini kullanır. Değişkenlerin durağanlığını kontrol etmek için Levin-Lin Chu (LLC) ve Augmented Dickey Fuller (The Fisher ADF) panel birim kök testi, bahsedilen değişkenler arasındaki eşbütünleşmeyi kontrol etmek için de Pedroni ve Kao panel eşbütünleşme testi kullanılmıştır. Sonuçlar, ihracat ve ekonomik büyüme arasında uzun vadeli pozitif bir ilişki olduğunu ve ihracattaki bir değişikliğin Türkiye'de ve AB'nin seçilen beş ekonomisinde (Fransa, Almanya, İtalya, Hollanda ve İspanya) GSYİH'de 10.30% 'luk bir artışa vesile olacağını göstermiştir. VAR granger nedensellik testi, ihracat ve ekonomik büyüme arasında çift yönlü bir ilişki olduğunu doğrulamıştır. Bununla birlikte, ithalat ve ekonomik büyüme arasında da uzun dönemli bir ilişki kurulmuştur. VAR granger nedenselliği, tek yönlü bir istikamet anlamında GSYİH'den ithalata uzanan bu nedenselliğin kanıtını da sunmaktadır. Özetle bu çalışma, 2010 ve 2020 yılları arasında (son 11 yıl) Türkiye ve seçilmiş AB ülkeleri örneğinde ihracata dayalı çift yönlü büyüme ilişkisinin geçerliliğini doğrulamıştır. Çalışmanın son bölümü ise, hem politika yapıcılara hem de gelecekteki araştırmacılara öneriler konusunda birtakım değerlendirmelerde bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Granger Nedenselliği, FMOLS (Tamemen Değiştirilmiştir Sıradan En Küçük Kareler) Yöntemi, İhracaat ve Ekonomik Büyüme