Paternalistik liderlik ile iş ayrımcılığı algısı ve kayırmacılık (Nepotizm) arasındaki ilişki

Paternalizm Türk toplumunun kültürel bir özelliği olmakla birlikte, bu çalışma paternalizmin örgütlerdeki birtakım yansımalarına açıklık getirmeyi amaçlamıştır. Literatür, çoğunlukla, paternalistik liderliğin çalışan davranışları üzerindeki olumlu etkilerini ortaya koymuştur. Ancak bu araştırma, paternalist yönetim biçiminin muhtemel sakıncaları üzerinde durmak suretiyle konuya farklı bir açıdan yaklaşmıştır. Literatüre dayanılarak, "iş ayrımcılığı algısı" ile "kayırmacılık (nepotizm)" ın paternalist liderlik tipinin olumsuz iş çıktıları olabileceği varsayımında bulunulmuştur. Sözkonusu varsayımdan hareketle, bu çalışmada "paternalistik liderlik (PL)" ile "iş ayrımcılığı" ve "kayırmacılık (nepotizm)" arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmanın neticesinde; paternalist yöneticilerin çalışanlarına yönelik taraflı ve ayrıcalıklı tutumlarının, lider-çalışan ilişkisini olumsuz yönde etkileyeceğinin ortaya konulması hedeflenmiştir. Bu amaç doğrultusunda birtakım hipotezler geliştirilerek, muhtelif sektörlerde faaliyet gösteren "aile işletmeleri" bünyesinde, alan çalışması ile test edilmiştir. Araştırma verileri, 183 çalışandan anket yöntemi ile elde edilmiştir. Veri toplama araçları demografik sorular ile paternalistik liderlik ölçeği, iş ayrımcılığı algısı ölçeği ve kayırmacılık ölçeğinden oluşmuştur. Elde edilen sonuçlara göre; paternalist bir ilişkide, yöneticilerinden 'yardımsever' ve 'ahlaki' bir yaklaşım göremeyen çalışanlar, insan kaynakları uygulamalarında "iş ayrımcılığı" algısına, işe alınmayı izleyen süreçlerde ise "kayırmacılık (nepotizm)" algısına daha açıktırlar. Bunun yanısıra, yöneticilerin çalışanlarına yönelik 'otoriter' davranışları ile çalışanların işe alım sürecine ilişkin "kayırmacılık (nepotizm)" algısı arasında olumlu bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Anahtar kelimeler: paternalistik liderlik, iş ayrımcılığı algısı, kayırmacılık (nepotizm)