Siber zorbalık mağdurlarının sosyal statüsü, fiziksel çekiciliği ve değerlendiricinin cinsiyetçiliğinin mağdur suçlama davranışı ile ilişkileri: Mağdur cinsiyetinin düzenleyici rolü

Siber zorbalık, zarar verme niyetiyle internet üzerinden gerçekleştirilen saldırgan davranışlar olarak tanımlanmaktadır (Novo vd., 2014: 95). Siber zorbalık olaylarında, istismarın şiddeti ve mağdur tarafından paylaşılan içeriğin niyeti, gözlemcilerin mağduru suçlama tutumlarını etkilemektedir (Hand vd. 2021; Scott vd. 2020: 5). Siber zorbalık vakalarında hem mağdurların hem de olaya tanık olanların özellikleri ve eğilimleri ile mağduru suçlama tutumları arasındaki ilişkileri inceleyen az sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmanın birincil amacı, mağdurun sosyal statüsünün, fiziksel çekiciliğinin ve katılımcıların cinsiyetçiliğinin mağduru suçlama tutumları ve hedeflere yönelik tepkilerin içeriğinin algılanan şiddeti üzerindeki etkilerini araştırmaktır. İkinci olarak, mağdur cinsiyetinin katılımcıların düşmanca cinsiyetçiliği ile mağduru suçlama tutumları ve algılanan şiddet arasındaki ilişkiler üzerindeki düzenleyici etkileri incelenmiştir. Son olarak, mağdurların sosyal statüsü, fiziksel çekiciliği ve cinsiyetinin, katılımcıların mağduru suçlama tutumları ve algılanan şiddet üzerindeki etkileşim etkileri araştırılmıştır. Veriler Qualtrics yazılımı kullanılarak Türkiye'deki 366 katılımcıdan çevrimiçi olarak toplanmış ve verilerin analizi IBM SPSS programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular, yüksek sosyal statüye sahip mağdurların, düşük sosyal statüye sahip mağdurlara kıyasla maruz kalınan siber zorbalık için daha fazla suçlandığını ve yüksek sosyal statüye sahip mağdurlara yöneltilen kötü niyetli yorumların, düşük sosyal statüye sahip mağdurlara yöneltilen kötü niyetli yorumlardan daha az şiddetli olarak algılandığını ortaya koymuştur. Beklenenin aksine, mağdurların fiziksel çekiciliğinin katılımcıların mağduru suçlama tutumları ve algılanan şiddet üzerinde bir etkisi olmamıştır. Beklendiği üzere, siber zorbalık mağdurları başlangıçta nötr veya olumlu bir tweet atmak yerine olumsuz bir tweet attıklarında daha fazla suçlanmış ve nötr ya da olumlu bir tweet atan siber zorbalık mağdurlarına yöneltilen kötü niyetli yorumlar, ilk başta olumsuz bir tweet atan siber zorbalık mağdurlarına yöneltilen kötü niyetli yorumlardan daha şiddetli olarak algılanmıştır. Tahmin edildiği gibi, yüksek düzeyde rahatsız edici yorumlar, nötr yorumlara kıyasla daha şiddetli ve daha az hak edilen tepkiler olarak algılanmıştır. Mağdurların cinsiyetinin, katılımcıların düşmanca cinsiyetçiliği ile mağduru suçlama tutumları arasındaki ilişkide ve değerlendiricilerin düşmanca cinsiyetçiliği ile yorumların algılanan şiddeti arasındaki ilişkide düzenleyici etkisi bulunmamıştır. Mağdurun sosyal statüsü, gözlemci yargılarını (mağduru suçlama) fiziksel çekicilikten daha güçlü bir şekilde yordamıştır. Mağdurun cinsiyeti, sosyal statüsü ve fiziksel çekiciliğinin, değerlendiricilerin mağduru suçlama tutumları ve algılanan şiddet üzerinde bir etkileşim etkisi bulunmamıştır. Elde edilen temel bulgular, teorik ve pratik katkılar, sınırlılıklar ve gelecek araştırmalara yönelik öneriler dikkate alınarak tartışılmıştır.