Remisyon dönemindeki iki uçlu bozukluk hastalarında homosistein düzeylerinin besin tüketim şekli ve kronotip ile ilişkisi ve klinik seyire etkisi

AMAÇ: Bipolar bozukluk (BAB) kronik ve yeti yitimine yol açan önemli bir ruhsal hastalıktır. Son yıllarda diğer ruhsal bozukluklar gibi bipolar bozuklukta da biyolojik belirteçler önem kazanmaya başlamıştır. Homosistein kardiyovasküler, nörolojik bir çok hastalıkta risk faktörü olarak kabul edilmektedir ve son yıllarda depresyon, şizofreni ve bipolar bozuklukta da homosistein yüksekliği tesbit edilmiştir. Ayrıca bipolar hastalar remisyon (iyilik) dönemlerinde dahi bazı sirkadiyen ritm bozuklukları göstermektedirler. Bunların başında uyku bozuklukları gelmekteyken, yine son zamanlarda bireylerin sirkadiyen tercihlerini yansıtan kronotiplerinin de bipolar bozuklukta daha çok akşamlılık tipi olduğu ve bunun uyku bozukluğu ile birliktelik gösterdiği çalışmalarda gösteriilmiştir. Biz bu çalışmada bipolar bozukluk remisyon dönemindeki hastaların kan homosistein seviyelerini ve kronotiplerini saptamak ve bunların hastalığın klinik gidişi ile ilgili olup olmadığını incelemeyi amaçladık. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu çalışmaya Atatürk Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi psikiyatri polikliniğine ayaktan başvuran 18- 65 yaş arası 80 adet en az 8 haftadır remisyonda olan BAB hastası alındı. Hastaların remisyon döneminde olduğunu belirlemek için Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği ( HDRS) ve Young Mani Derecelendirme Ölçeği (YMRS) uygulandı. Hastaların uyku kalitesini değerlendirmek amacıyla Pittsburg Uyku Kalitesi Ölçeği (PUKİ) uygulandı. Hastalara hastalık seyrini, sosyodemografik özellikleri belirlememizi sağlayacak 100 sorudan oluşan anket dolduruldu. Günlük protein tüketimlerini hesaplamak için, bir gün önce yediklerini besinlerin çeşidi ve miktarı soruldu, BeBis programı ile protein alımları hesaplandı. Homosistein kan seviyeleri için hastaların kanları sabah saatlerinde alındı, santrifüj edildi -40 derecede muhafaza edildi, tüm kanlar toplandıktan sonra çlışılacağı gün kanlar çözüldü ve yarışmalı immunoassay yöntemini kullanarak Advia Centaur XP (Siemens) cihazında Siemens ticari kitleriyle direk kümülatif yöntemle ölçüldü. >15 µmol/L değeri yüksek olarak değerlendirildi. BULGULAR: Hastaların homosistein kan seviyeleri ile koruma tedavisi sonrası geçirdikleri karma atak sayısı arasında ilişki tesbit edildi (p:0,007). Homosistein kan seviyesi yüksek olanlarda karma atak sayısı fazlaydı. Homosistein kan seviyesi ile hastaların MEQ puanları arasında korelasyon vardı (p:0,021). MEQ ouanları düşük( akşamlılık tip) olanlarda homosistein kan seviyeleri anlamlı olarak yüksekti. Homosistein ile B12 vitamini arasında ilişki vardı (p:0,003). Serum B12 seviyesi düşük olanların homosistein seviyerleri yüksekti. Kronotipe baktığımızda çocuk sayısının sabahlılık tipinde daha fazla olduğunu gördük (p:0,023). Ayrıca LDL kolesterol seviyesi yine sabahlılık tipinde daha yüksekti (p:0,001). SONUÇ: Çalışamızdaki en kayda değer sonuç hastaların remisyon döneminde olmasına ve ek tıbbı hastalıkları olmamasına rağmen homositein seviyelerinin %13,75 inde yüksek çıkması ve bunun akşamlılık tipi ile ilişkili olmasıydı. Bipolar bozukluk hem birey, hem aile, hem de toplum için büyük önem arz etmektedir. Hastaların tedavi ve takipleri için somut göstergeler olması ruh hekimlerinin işini kolaylaştırcak, hastaların da tedavi ve takiplerine yarar sağlayacaktır. ANAHTAR KELİMELER: Bipolar bozukluk, homosistein, kronotip