Renal transplantasyon sonrasında greft fonksiyonun öngörülmesinde hücre siklusu biyobelirteçlerinin değerlendirilmesi

Renal transplantasyon sonrası ilk hafta içinde greft fonksiyonlarının izlemi, bozuklukların erken tanısı ve tedavisi, uzun dönem greft sağkalımı için çok önemlidir. Renal transplantasyon alıcılarında ilk hafta içinde yapılan değerlendirmelerde; serum kreatininde % 70 ve üstünde azalma olanlar "EGF (erken greft fonksiyonu)" olarak tanımlanırken, % 70'in altında azalma olanlar "SGF (yavaş greft fonksiyonu)" ve renal transplantasyon yapılmış hastaya, ilk hafta içinde en az bir kere hemodiyaliz yapılması "DGF (gecikmiş greft fonksiyonu)" olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışmanın amacı; renal transplantasyon alıcılarında, hücre siklusu biyobelirteçleri olarak bilinen TIMP-2 (Tissue Inhibitor of Metalloproteinase-2), IGFBP-7 (Insulin-like Growth Factor-Binding Protein-7) ve NGAL (Neutrophil Gelatinase-Associated Lipocalin) idrar düzeylerinin, ilk hafta içinde greft fonksiyonları ile olası ilişkisini değerlendirmekti. Çalışmamıza 80 renal transplant alıcısı (19 kadın, 61 erkek; yaş ortalaması ± SD: 41,48±12,93 yıl; 78 canlı, 2 kadavra donör) dahil edilmiştir. Renal transplant alıcılarına ait serum ve idrar örnekleri, transplantasyon sonrası 1. ve 7.gün toplandı. Serum ve idrar kreatinin analizleri kolometrik (Jaffé), idrar protein analizleri türbidimetrik, serum BUN analizleri spektrofotometrik ve CRP analizleri immünotürbidimetrik, idrar osmolalite analizleri kriyoskopi (donma noktası düşmesi) yöntemi; idrar NGAL, TIMP-2 ve IGFBP-7 analizleri ELISA (Enzyme-Linked Immunosorbent Assay) yöntemi ile gerçekleştirildi. Serum kreatinin bazlı CKD-EPI (Chronic Kidney Disease Epidemiology Collaboration) ve MDRD (Modification of Diet in Renal Disease) formülleri kullanılarak GFH (glomerüler filtrasyon hızları) hesaplamaları yapıldı. İdrar NGAL, TIMP-2, IGFBP-7 ve TIMP-2 x IGFBP-7 düzeyleri direkt ve idrar kreatinin ve osmolaliteye oranlanarak verildi. Alıcılarda ilk hafta içinde DGF ve SGF gözlenmedi. Alıcıların GFH değerlerine göre; 1.gün GFHCKD-EPI <20 mL/dk/1,73 m2 ve 7.gün GFHCKD-EPI <60 mL/dk/1,73 m2 sınır değerleri (cut-off) alınarak 1.gün GFHCKD-EPI <20 (n=20) ve GFHCKD-EPI ≥20 (n=60), 7.gün GFHCKD-EPI <60 (n=14) ve GFHCKD-EPI ≥60 (n=66) grupları oluşturuldu. Tüm alıcılarda renal transplantasyon sonrası 1.günde yüksek olan serum kreatinin, BUN, CRP, idrar protein/kreatinin düzeyleri 7.günde anlamlı olarak azaldı (p <0,0001). Erken greft fonksiyonu gözlenen alıcılarda 7.gün GFHCKD-EPI ve GFHMDRD sonuçları 1. güne göre anlamlı artış gösterdi (p <0,0001). 7.gün idrar NGAL (p <0,0001), TIMP-2 (p <0,003) ve TIMP-2 x IGFBP-7 (p <0,008) düzeyleri 1.güne göre anlamlı olarak azaldı. Hastaların 7.gün idrar TIMP-2 ile 7.gün serum kreatinin (r=0,283), CRP (r=0,233), serum BUN (r=0,373), idrar protein (r=0,416) ve idrar protein/kreatinin (r=0,448) sonuçları arasında pozitif ve anlamlı korelasyonlar gözlendi. Benzer şekilde, 7.gün idrar TIMP-2 x IGFBP-7 ile 7.gün serum kreatinin (r=0,284), serum BUN (r=0,350), idrar protein (r=0,326) ve idrar protein/kreatinin (r=0,360) sonuçları arasında pozitif ve anlamlı korelasyonlar bulundu. Bu parametrelerin renal transplantasyon sonrası 7.gün greft fonksiyonunu belirlemedeki performanslarını değerlendirmek için yapılan ROC analizinde; serum kreatinin (AUC=0,975), idrar TIMP-2 (AUC=0,745), TIMP-2/kreatinin (AUC=0,747), TIMP-2/osmolalite (AUC=0,765), TIMP-2 x IGFBP-7 (AUC=0,746), [(TIMP-2 x IGFBP-7)/kreatinin] (AUC=0,740), [(TIMP-2 x IGFBP-7)/osmolalite] (AUC=0,769) ve [(TIMP-2/osmolalite) x (IGFBP-7/osmolalite)] (AUC=0,774) olarak bulundu. Çalışma sonuçlarımız; idrar TIMP-2 ve TIMP-2 x IGFBP-7 düzeylerinin renal transplant alıcılarında ilk haftada greft fonksiyonlarının değerlendirilmesinde yararlı olabileceğini göstermektedir. Sonuçların TIMP-2/kreatinin, TIMP-2/osmolalite, (TIMP-2 x IGFBP-7)/kreatinin ve (TIMP-2 x IGFBP-7)/osmolalite şeklinde verilmesi, standardizasyonu ve güvenilirliği artırabilir. Bu biyobelirteçlerin, çok merkezli ve daha büyük ölçekli çalışmalarla araştırılması prediktif değerlerinin vurgulanmasında uygun olacaktır. Anahtar Kelimeler: Renal transplantasyon, greft fonksiyonu, TIMP-2, IGFBP-7, NGAL