Kriz anlarında Philip Pettit'in cumhuriyetçiliği

Cumhuriyetçilik geleneğine ilişkin literatür, son yıllarda artmaya başlamıştır. Cumhuriyetçilik, kendine özgü kuramsal ve tarihsel özellikleri ile, popülizm ve liberalizm gibi kendisi ile ilişkilendirilebilecek düşünce akımlarından farklılığını ortaya koyabilmiştir. Philip Pettit'in cumhuriyetçilik fikrinde adem-i tahakküm olarak özgürlük özel bir öneme sahiptir. Tahakküm kısaca bir başkasının eylem alanına keyfi iradenin hakimiyet kurmasını ifade eder. Cumhuriyetçi düşüncede temel kavram olan keyfilik, cumhuriyetçiliğin hukuk ile olan ilişkisi de dahil olmak üzere birçok yönünü görünür kılmaktadır. Cumhuriyetçi idealler üzerine batı siyaset teorisinde, hukuk ile cumhuriyetçilik ilişkisi üzerine birçok eksik noktalar mevcuttur. Cumhuriyetçilik ile hukuk arasındaki teorik ilişkinin hem cumhuriyetçilik hem de liberalizme yöneltilebilecek ortak eleştiriler sayesinde anlaşılabileceğini ve açıklanabileceğini savunuyorum. Bu bakımdan, Carl Schmitt'in liberalizme yönelttiği iki temel eleştirinin cumhuriyetçiliğe de yöneltildiği ihtimali üzerinden Cumhuriyetçiliğin bu eleştirilere karşı kırılganlığını ölçebiliriz. Bu açıdan tezimin sorusu, Pettit'in cumhuriyetçilik anlayışının ne ölçüde bu eleştirilere açık olduğudur. Liberalizme yönelik ilk eleştiri onun tarafsız, nötr bir dünya görüşü olduğu ve varoluşsal bir düşmana sahip olmadığı iddiasıdır. Schmitt'in ikinci temel eleştirisi ise liberalizmin istisna haline karşı cevap verecek ideolojik temele sahip olmadığı iddiasıdır. Tezimde Pettit'in cumhuriyetçi siyaset kuramının ideolojik ve muhafazakâr ruhuna vurgu yaparak bu eleştirilere karşı liberalizm kadar kırılgan olmadığı ve cevap verecek teorik temele sahip olduğu sonucuna varacağız.