Respiratorik distresli prematüre buzağılarda arteriyel kan gazları, laminin ve desmosin seviyelerinin değerlendirilmesi

Bu tez çalışmasının amacı, önemli bir prematüre buzağı mortalite nedeni olan akut respiratorik distres sendromunda (ARDS) hasarlı akciğerin laminin ve desmosin gibi ekstraselüler matriks bileşenlerini hem serum hem de idrar örneklerinde arteriyel kan gazları ile birlikte değerlendirmek, olası korelasyonları ortaya koymak ve bahsedilen parametrelerin diagnostik/prognostik performanslarını araştırıp hastalığın tanı ve takibine yardımcı olmaktır. Bu tez çalışmasının hasta grubunu, Harran Üniversitesi Veteriner Fakültesi Hayvan Hastanesi'ne tanı ve tedavi amacı ile getirilmiş yapılan klinik ve laboratuvar muayeneleri doğrultusunda hem prematüre hem de ARDS varlığı doğrulanan 22 adet hasta Simental buzağı oluşturmuştur. Hasta grubuna dahil etme kriterleri kapsamında, prematüre doğum için; gebelik süresi<255 gün, klinik muayene sırasında buzağılarda dişlerin sıyrılmamış olması ve tırnakların yumuşak oluşu kabul edilmiştir. ARDS varlığı için; hipoksi (PaO2<60 mm Hg), hiperkapni (PaCO2>45 mm Hg), takipne (solunum sayısı>45/dakika) ve hırıltı ile birlikte abdominal solunum varlığı incelenmiş ve ARDS varlığını doğrulamak için PaO2<60 mm Hg ile birlikte yukarıda açıklanmış klinik kriterlerin en az ikisinin varlığı kabul edilmiştir. Sağlıklı grubunu ise Harran Üniversitesi Veteriner Fakültesi Hayvan Hastanesi'ne genel muayene ve/veya kontrol amacı ile getirilmiş prematüre olmayan (gebelik süresi 279-293 gün) , yapılan klinik ve laboratuvar muayeneleri sonucunda sağlıklı olduğu belirlenen 10 adet Simental buzağı oluşturmuştur. Tüm buzağıların fiziksel muayeneleri arteriyel kan gazı, venöz metabolik ve elektrolit parametreleri ile birlikte ticari ELISA kitleri kullanılarak serum/idrar desmosin ve laminin düzeyleri ölçülmüştür. Geleneksel arteriyel kan gazı ve venöz elektrolit parametreleri prematüre ARDS'li buzağılarda önceki çalışmalarla uyumlu (arteriyel PaCO2 düzeyi hasta grupta sağlıklı grubuna göre daha yüksek, arteriyel PaO2 ve satO2 düzeyleri sağlıklı grupta hasta grubuna göre daha yüksek, hasta grubunun venöz HCO3 ve laktat düzeyi sağlıklı grubuna göre daha yüksek, venöz Na ve Cl düzeyleri sağlıklı grubuna göre hasta grupta daha düşük) bulunmuştur. İdrar laminin ve desmosin düzeylerinin karşılaştırılmasında gruplar arasında herhangi bir istatistiksel fark bulunmamıştır. Fakat serum desmosin seviyesi, sağlıklı grubu ile karşılaştırıldığında hasta grupta daha yüksek serum laminin düzeyi ise sağlıklı grubu ile karşılaştırıldığında hasta grupta daha düşük olarak belirlenmiştir (p<0.05). Tespit edilen bulgular kapsamında ARDS'li prematüre buzağıların yüksek serum desmosin seviyesi hipoksiye bağlı gelişen elastin katabolizması ile, düşük serum laminin düzeyi ise akciğerde oluşan bu hasara vücudun verdiği onarım cevabının yetersiz olabileceği şeklinde yorumlanmıştır. Sonuç olarak; serum desmosin seviyesi akciğer hasar varlığının değerlendirmesinde, serum laminin düzeyinin ise oluşan hasara verilen onarım cevabının şiddetini ölçmede faydalı olabileceği kanısına varılmıştır. Ayrıca bahsedilen bu iki biyobelirteç ARDS'li prematüre buzağılarda diagnostik (desmosin) ve prognostik (laminin) amaçlı kullanılabilir ve bunun için en uygun vücut sıvısı serumdur.